پویاسازی سالمندی: راهکارهای سیاستی مبتنی بر شواهد برای افزایش تحرک سالمندان

نویسندگان

1 استاد گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکد‌ه‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 کارشناسی ارشد سلامت سالمندی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i811.0381
چکیده

خلاصه سیاستیبا افزایش سریع جمعیت سالمند در ایران و شیوع زیاد، کم‌ تحرکی در این گروه سنی، نیاز به سیاست‌ها و برنامه های کاربردی برای ارتقای فعالیت بدنی بیش از پیش احساس می‌شود. در این خصوص، مطالعه‌ی مداخله‌ای با طراحی یک برنامه‌ی آموزشی مبتنی بر نظریه‌ی شناختی اجتماعی در شهر اصفهان نشان داد که مداخلات ساختاریافته می‌توانند به طور معنی‌داری رفتار سالمندان را تغییر دهند. این برنامه که طی ۶ جلسه آموزشی اجرا شد، با تمرکز بر تقویت خودکارآمدی، حمایت اجتماعی، انتظارات و ارزش پیامد، موفق به افزایش معنادار میانگین فعالیت بدنی در گروه مداخله گردید. با توجه به این که خودکارآمدی و حمایت اجتماعی نقش کلیدی در موفقیت برنامه داشته‌اند، هزینه‌های اجرایی برنامه‌‌ها در مقایسه با صرفه‌جویی در هزینه‌های درمانی ناشی از کاهش بیماری‌های مرتبط با کم‌تحرکی کاملاً توجیه‌پذیر است. بر این مبنا راهبردهای سیاستی پیشنهاد شد: از جمله این که برای اجرای گسترده‌ی این برنامه، ادغام آن در نظام سلامت اولیه به عنوان گزینه نخست پیشنهاد می‌شود که می‌تواند با استفاده از ساختار موجود مراکز بهداشتی، پوشش وسیعی داشته باشد. توسعه‌ی همکاری‌های بین‌بخشی با سازمان‌هایی مانند شهرداری و بهزیستی به عنوان مکمل این برنامه می‌تواند از امکانات و فضاهای موجود برای فعالیت بدنی بهره ببرد. همچنین توانمندسازی خانواده‌ها به عنوان حامیان اصلی سالمندان می‌تواند تداوم مشارکت آنان را تضمین کند. اجرای موفق این برنامه علاوه بر بهبود کیفیت زندگی سالمندان، سالانه می‌تواند از بسیاری از بیماری‌های مرتبط با کم‌تحرکی پیشگیری کرده و بار اقتصادی نظام سلامت را کاهش دهد. این سند با ارائه‌ی راهکارهای عملیاتی، چارچوب مناسبی برای سیاستگذاران حوزه‌ی سالمندی فراهم می‌آورد تا با بهره‌گیری از آن، گام‌های مؤثری جهت دستیابی به سالمندی فعال و سالم بردارند.