تأثیر گفتمان سیاست خارجی بر پوشش خبری؛ بازنمایی آمریکا و انگلیس در مطبوعات شاخص ایران در دو دوره اصول‌گرایی و اصلاح‌طلبی

doi
چکیده

مقاله حاضر به بررسی نحوه پوشش خبری رسانه‌ها درباره تحولات مربوط به روابط خارجی تحت تأثیر گفتمان سیاست خارجی حاکم می‌پردازد. برای این منظور، نحوه بازنمایی آمریکا و انگلیس به‌عنوان دو کشور غربی در مطبوعات شاخص طی دو دوره اصول‌گرایی و اصلاح‌طلبی مورد بررسی قرار گرفت. پس از طراحی سؤالات پژوهش، «بازنمایی آمریکا و انگلیس» به‌عنوان متغیر وابسته و «دوره سیاسی» (گفتمان حاکم) به‌عنوان متغیر مستقل در سطح اسمی در نظر گرفته شد. تحلیل محتوا به‌عنوان روش تحقیق مورد استفاده قرار گرفت. سپس داده‌ها جمع‌آوری و پس از کدگذاری و تهیه جداول آماری (توصیفی و تحلیلی) توسط نرم افزار SPSS تحلیل شد. در بخش تحلیلی، رابطه آماری میان بازنمایی مطبوعاتی آمریکا و انگلیس و دوره سیاسی بررسی شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مطبوعات شاخص در ایران هنگام پوشش اخبار تحولات مربوط به آمریکا و انگلیس، تحت تأثیر گفتمان حاکم بر سیاست خارجی قرار داشته‌ و این دو کشور غربی را بر اساس سیاست رسمی جمهوری اسلامی در هر دوره بازنمایی کرده‌اند. در دوره اصلاح‌طلبی که سیاست خارجی بر تنش‌زدایی پی‌ریزی شده بود، مطبوعات شاخص، آمریکا و انگلیس را مثبت، اما در دوره اصول‌گرایی که تنش‌ها با غرب افزایش پیدا کرد، آن دو کشور را منفی جلوه دادند.