فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اندوفیت‌ها میکروارگانیسم‌هایی هستند که حداقل یک مرحله از چرخه زندگی خود را درون گیاهان بدون ایجاد علائم بیماری سپری می‌کنند. پژوهش حاضر به‌منظور شناسایی و بررسی تنوع قارچ‌های اندوفیت موجود در گیاه کَبَر انجام شد. نمونه‌برداری از 10 منطقه کشور انجام شد. از هر منطقه چهار گیاه براساس طرح نمونه‌گیری سیستماتیک تصادفی انتخاب شده و نمونه‌برداری از بافت‌های مختلف (شامل برگ، ساقه، ریشه و میوه) صورت گرفت. نمونه‌ها پس از ضدعفونی سطحی بر روی محیط‌های کشت قرار گرفتند و جدایه‌های قارچی به‌دست‌آمده خالص‌سازی شدند. شناسایی ایزوله‌ها با توالی‌یابی ناحیه ITS1-5.8S-ITS2 انجام شد. در مجموع 72 جدایه به‌دست آمد، که در 6 راسته و 10 جنس قرار گرفتند. بین جدایه‌ها 83/95 درصد متعلق به شاخه Ascomycota بوده و در شش راسته Eurotiales، Sordariales، Pleosporales، Diaporthales، Hypocreales و Mucorales قرار گرفتند. در این پژوهش گونه‌های Alternaria sp. و Aspergillus tubingensis بیش‌ترین فراوانی را داشته و حدود نیمی از قارچ‌های اندوفیت (25/49) از دو منطقه خداآفرین و آب‌بَر جدا شدند که به‌نظر می­رسد حضور قارچ‌های اندوفیت در گیاهان مناطق سردتر و کوهستانی بیش‌تر است. هم‌چنین میزان کل درصد کلونیزاسیون گیاه کبر 25/11 درصد بود که بیش‌ترین درصد در بافت ریشه (00/50 درصد) و کم‌ترین در بافت میوه (17/4 درصد) دیده شد، که احتمال تأثیر همزیستی قارچ­های خاکزی در مجاورت ریشه را بیش‌تر نمایان می­سازد. از میان گونه‌های جداسازی شده گونه‌های Chaetomium globosum، Diaporthe foeniculina، Mucor circinelloides و Stemphyliu vesicarium برای اولین‌بار از ایران در گیاه کَبر و گونه­های قارچی شناسایی شده برای اولین‌بار در دنیا به‌عنوان قارچ اندوفیت گیاه کَبر گزارش می‌شوند.