شناسایی ژن‌های تنظیمی در پاسخ به بیماری شانکر باکتریایی گوجه‌فرنگی با استفاده از داده‌های RNA-Seq

نویسندگان

1 دکتری اصلاح نباتات، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار، گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22084/ab.2022.25571.1474
چکیده

شانکر باکتریایی گوجه‌فرنگی از بیماری‌های مهم و با خسارت اقتصادی بالا در دنیا و ایران می‌باشد. به‌‌منظور درک بهتر اساس مولکولی مکانیسم‌های مقاومت به این بیماری و به‌تبع آن بهبود ژنتیکی مقاومت، داده‌های توالی‌یابی RNA مربوط به نمونه‌های برگ گوجه وحشی (Solanum arcanum) مقاوم و گوجه‌فرنگی تجاری حساس در صفر، 8 و 24 ساعت بعد از تلقیح با عامل بیماری شانکر باکتریایی، توسط ابزارهای بیوانفورماتیکی موردبررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل منجر به شناسایی 4306 و 1177 ژن دارای بیان افتراقی معنی‌دار به‌ترتیب در 8 و 24 ساعت بعد از تلقیح در گوجه وحشی مقاوم شد. نتایج غنی‌سازی، وجود فرآیندهای زیستی ازجمله پاسخ به محرک و پاسخ به تنش را در 8 ساعت پس از تلقیح و فرآیندهای زیستی پاسخ به زخم، تنظیم مسیر سیگنالینگ جاسمونیک اسید و تنظیم پاسخ دفاعی را در 24 ساعت پس از تلقیح در گوجه‌ وحشی نشان داد. به‌علاوه 24 ساعت پس از تلقیح، 45 ژن رمزکننده عامل رونویسی در ژنوتیپ گوجه‌ وحشی تغییر بیان بیش از سه برابر نشان دادند که در بین آن‌ها 9 عامل رونویسی در ژنوتیپ وحشی افزایش بیان معنی‌دار داشتند درحالی‌که تغییر بیان آن‌ها در رقم گوجه‌فرنگی حساس معنی‌دار نبود. هم‌چنین بررسی نواحی پروموتوری عوامل رونویسی منتخب، منجر به شناسایی تعدادی عناصر تنظیمی مرتبط با مسیرهای پیام‌رسانی هورمونی در تنش‌های زیستی و پاسخ‌های دفاعی گردید. این عوامل رونویسی با توجه به تفاوت در الگوی بیان در ژنوتیپ‌های مقاوم و حساس و هم‌چنین وجود عناصر تنظیمی مرتبط با تنش زیستی به‌عنوان کاندیدهای بالقوه در پاسخ دفاعی به بیماری شانکر باکتریایی پیشنهاد می‌شوند.