بررسی تغییرات میزان و توزیع فرینهای بارش و تأثیر آن بر روند تغییرات شاخص NDVI در جنوب شرقی ایران
نویسندگان
1 گروه بیابانزدایی، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 گروه بیابانزدایی، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 مرکز تحقیقات پژوهشگاه فضایی ایران، تهران، ایران
4 مرکز تحقیقات پژوهشگاه فضایی ایران، تهران، ایران
5 موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22067/jwsd.v12i1.2411-1381چکیده
فرینهای اقلیمی شکل شدیدتر از تغییرات اقلیمی هستند و موجب برهم زدن سازوکارهای معمول میشود. در این پژوهش اثر مقادیر فرینهای بارش بر روند تغییرات پوشش گیاهی جنوب شرق ایران بررسی شد. نمایههای فرین بارش باتوجهبه نیازهای محلی و ماهیت اقلیمی منطقه مورد مطالعه انتخاب شد. این نمایهها با استفاده از دادههای روزانه بارش ایستگاههای منطقه مورد مطالعه در یک بازه زمانی 21 ساله از سال 2000 تا 2020 میلادی با استفاده از نرمافزار RclimDex استخراج شد. برای تحلیل روند تغییرات سالانه پوشش گیاهی از شاخص NDVI دادههای مربوط به تصاویر ماهوارهای مودیس استفاده شد. همچنین از روش شبکه عصبی پرسپترون چند لایه برای بررسی رابطه بین تغییرات نمایههای فرین بارش بر تغییرات پوشش گیاهی استفاده شد. نتایج نشان داد شاخص NDVI از نظر مکانی با حرکت از شرق به غرب منطقه روند افزایشی دارد. مناطق با NDVI کم در بخشهای شرقی، جنوبی و شمالی و مناطق با NDVI زیاد در غرب منطقه مورد مطالعه مشاهده شد. روند تغییرات شاخص NDVI تنها در ایستگاه رودان (P-value = 0.01) و کهنوج (P-value = 0.0001) معنادار و صعودی بود. روند کلی نشاندهنده افزایش فرینهای بارش در طول دوره مطالعه بود. نمایههای فرین بارش SDII ،Rx1 و PRCPTOT بیشترین تاثیر را بر روند تغییرات پوشش گیاهی منطقه جنوب شرق ایران دارند. بررسی جامع چگونگی تاثیر و روند تغییرات نمایههای فرین بارش بر پوشش گیاهی منطقه جنوب شرق ایران به گسترش شیوههای پایدار مدیریت تغییرات اقلیمی منجر میشود.