بررسی تغییرات میزان و توزیع فرین‌‏های بارش و تأثیر آن بر روند تغییرات شاخص NDVI در جنوب ‏شرقی ایران

نویسندگان

1 گروه بیابان‌زدایی، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 گروه بیابان‌زدایی، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 مرکز تحقیقات پژوهشگاه فضایی ایران، تهران، ایران

4 مرکز تحقیقات پژوهشگاه فضایی ایران، تهران، ایران

5 موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22067/jwsd.v12i1.2411-1381
چکیده

فرین‌‏های اقلیمی شکل شدیدتر از تغییرات اقلیمی هستند و موجب برهم زدن سازوکارهای معمول می‏‌شود. در این پژوهش اثر مقادیر فرین‌‏های بارش بر روند تغییرات پوشش‏ گیاهی جنوب شرق ایران بررسی شد. نمایه‌‏‏های فرین بارش باتوجه‌‏‏به نیازهای محلی و ماهیت اقلیمی منطقه مورد مطالعه انتخاب شد. این نمایه‌‏ها با استفاده از داده‌‏های روزانه بارش ایستگاه‏‏‌های منطقه مورد مطالعه در یک بازه زمانی 21 ساله از سال 2000 تا 2020 میلادی با استفاده از نرم‌‏‏افزار RclimDex استخراج شد. برای تحلیل روند تغییرات سالانه پوشش گیاهی از شاخص NDVI داده‏‏‌های مربوط به تصاویر ماهواره‏ای مودیس استفاده شد. همچنین از روش شبکه عصبی پرسپترون چند لایه برای بررسی رابطه بین تغییرات نمایه‌‏های فرین بارش بر تغییرات پوشش گیاهی استفاده شد. نتایج نشان داد شاخص NDVI از نظر مکانی با حرکت از شرق به غرب منطقه روند افزایشی دارد. مناطق با NDVI کم در بخش‏‌های شرقی، جنوبی و شمالی و مناطق با NDVI زیاد در غرب منطقه مورد مطالعه مشاهده شد. روند تغییرات شاخص NDVI تنها در ایستگاه رودان (P-value = 0.01) و کهنوج (P-value = 0.0001) معنادار و صعودی بود. روند کلی نشان‌دهنده افزایش فرین‌‏های بارش در طول دوره مطالعه بود. نمایه‌‏های فرین بارش SDII ،Rx1 و PRCPTOT بیشترین تاثیر را بر روند تغییرات پوشش گیاهی منطقه جنوب شرق ایران دارند. بررسی جامع چگونگی تاثیر و روند تغییرات نمایه‌‏های فرین بارش بر پوشش گیاهی منطقه جنوب شرق ایران به گسترش شیوه‌‏های پایدار مدیریت تغییرات اقلیمی منجر می‏‌شود.