بررسی مفهوم امنیت زیستمحیطی با نگاهی به چالشهای امنیت زیستمحیطی ایران
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روابط بینالملل، دانشگاه خوارزمی تهران
2 دانشجوی دکتری روابط بینالملل دانشگاه گیلان
doi
چکیده
چکیده ; در رویکرد نوین جهانی به موضوع امنیت، تهدیداتی که ناپایداری، تخریب، توزیع نامناسب و محدودیت در برخی منابع زیستمحیطی میتواند بر حوزه امنیت ملی کشورها ایجاد نماید از جایگاه و اولویتی ویژه برخوردار است. بر همین مبنا، با توجه به پیامدهای گسترده و اجتنابناپذیر چالشهای زیستمحیطی و اولویت پیشگیری در مسائل امنیتی، شناسایی نقاط آسیبپذیر و تأثیراتی که این چالشها بر امنیت ملی کشورها دارد، بهمنظور جلوگیری از تبدیل شدن آنها به بحران، ضروری مینماید. از همینرو پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤال برآمده است که مهمترین چالشهای زیستمحیطی ایران کدامند؟ و از میان آنها کدامیک به لحاظ حیاتی بودن از اولویت بیشتری برخوردارند؟ در همین راستا فرضیه مقاله پیش رو عبارت است از این که با نگرش توسیع مفهومی و تکثر در ابعاد امنیت، جمهوری اسلامی ایران با تهدیدات گوناگونی روبهرو است که در این میان تهدیدات زیستمحیطی از اولویت و پیچیدگی خاصی برخوردار است. از این رو در رابطه با امنیت زیستمحیطی ایران دو نکته مهم باید مورد توجه قرارگیرد؛ اول، تفهیم و قبول معنای گسترده از امنیت به گونهای که تهدیدات زیستمحیطی را نیز در برگیرد. دوم، شناسایی عوامل محیطی و پیشران تغییرات زیستمحیطی مؤثر بر امنیت ایران است. به همین منظور در مقاله پیشرو با استفاده از روش دلفی و مصاحبههای نیمهساختاریافته مهمترین چالشهای مؤثر بر امنیت زیستمحیطی ایران جمعآوری، تدوین و اولویتبندی شدهاند. و در نتیجه پس از تعیین وزن نسبی از میان 15 معیار حاضر، به نظر میرسد مسائل مرتبط با بحران بیآبی و آلودگی هوا به لحاظ شرایط بحرانی و ابعاد امنیتی آن، اهمیت فوری و حیاتی دارند. بنابراین آنچه به مقاله حاضر ضرورت میبخشد، اولویت یافتن و دارای جایگاه شدن امنیت زیستمحیطی و شناسایی دستهای از اساسیترین چالشهای زیستمحیطی پیش روی جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر است. ;
