تجزیه ژنتیکی صفات رشد در بز کرکی رائینی با استفاده از مدل حیوانی چند متغیره

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

4 استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
چکیده

تجزیه ژنتیکی صفات رشد در بز کرکی رائینی شامل وزن بدن در زمان تولد، سه ماهگی، شش ماهگی، نه ماهگی و یک سالگی با استفاده از 11923 رکورد وزن بدن در سنین ذکر شده مربوط به 4117 حیوان انجام شد. این حیوانات فرزندان 206 پدر و 1402 مادر بودند. رکوردهای مورد استفاده از ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد بز کرکی رائینی واقع در شهرستان بافت از استان کرمان و طی 15 سال از 1370 تا 1385 جمع‌آوری گردیدند. در این تحقیق اهمیت اثرات تصادفی اضافی شامل اثرات ژنتیکی مادری، کوواریانس بین اثرات ژنتیکی افزایشی و اثرات ژنتیکی مادری و اثرات محیط دائمی مادری مورد بررسی قرار گرفت. براین اساس اضافه کردن اثرات ژنتیکی مادری در مدل تجزیه ژنتیکی وزن بدن در زمان تولد، سه ماهگی، شش ماهگی و نه ماهگی مهم تشخیص داده شد. وراثت‎پذیری مادری این صفات به ترتیب 17/0، 08/0، 09/0 و 09/0 تخمین زده شد. نتایج این تحقیق همچنین نشان می‎دهد برای وزن یکسالگی فقط اثرات محیط دائمی مادری به عنوان یک اثر تصادفی اضافی مهم می‎باشد. این نتایج با استفاده از مدل حیوانی یک متغیره بدست آمد. مؤلفه‎های (کو)واریانس برای کلیه سنین مورد بررسی با استفاده از یک مدل حیوانی چند متغیره برآورد گردیدند. بر این اساس وراثت‎پذیری مستقیم صفات رشد از تولد تا نه ماهگی (وزن یک سالگی به علت محدودیت کم بودن تعداد رکورد و ساختار نامناسب آنها از مدل چند متغیره حذف گردید) به ترتیب 05/0±26/0، 04/0±30/0، 05/0±33/0 و 05/0±30/0 برآورد گردید. بنابراین با انجام انتخاب می‌توان این صفات را از نظر ژنتیکی بهبود بخشید. همبستگی ژنتیکی بین وزن‌های مختلف مثبت و زیاد برآورد گردید (66/0 تا 96/0). بنابراین انتخاب برای هرکدام از این سنین موجب افزایش وزن در سایر سنین نیز می‎گردد. مقدار همبستگی ژنتیکی بین وزن سه ماهگی و وزن بدن در سنین بعدی 92/0 تا 95/0 برآورد گردید. بنابراین وزن سه ماهگی (از شیرگیری) می‌تواند به عنوان یک ملاک انتخاب مناسب به منظور بهبود ژنتیکی وزن بدن در بز کرکی رائینی مورد استفاده قرار گیرد.