فرآیند واگرایی در هژمونی صهیونیستی: تحلیل آینده‌نگرانه افول انسجام اجتماعی-فرهنگی رژیم اسرائیل

نویسندگان

1

2 دانشگاه علوم پزشکی گلستان

doi
چکیده

رژیم اسرائیل که در سال ۱۹۴۸ بر مبنای ایدئولوژی صهیونیسم و با تکیه بر اسطوره بازگشت و پروژه ملت‌سازی یهودی تأسیس گردید، امروزه با چالش‌هایی بنیادین در ساختار اجتماعی و فرهنگی خود مواجه است. این نظم که در ابتدا کوشید از طریق نهادهای مدنی، آموزشی و رسانه‌ای، نوعی انسجام هویتی و هژمونی فرهنگی پایدار را شکل دهد، اکنون در مسیر واگرایی درونی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی آینده‌پژوهانه و اتکا بر نظریه هژمونی فرهنگی آنتونیو گرامشی، به تحلیل روندهای زوال تدریجی در بنیان‌های نمادین، نهادی و فرهنگی رژیم صهیونیستی می‌پردازد. پرسش محوری این پژوهش آن است که کدام روندها موجب تضعیف پیوندهای اجتماعی-فرهنگی مؤثر در استمرار نظم صهیونیستی شده‌اند، و این فرسایش چه آینده‌ای را برای هژمونی صهیونیستی رقم خواهد زد؟ در این چارچوب، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تحلیل منابع کتابخانه‌ای، داده‌های آماری و اسناد رسمی، نشانه‌های افول مشروعیت گفتمان صهیونیسم مورد واکاوی قرار گرفته‌اند؛ از جمله: ناکارآمدی نهادهای فرهنگی و آموزشی، تعمیق قطب‌بندی اجتماعی، شکاف‌های قومی-مذهبی، گسترش مهاجرت معکوس و ظهور گفتمان‌های پسا‌صهیونیستی. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهند که رژیم اسرائیل در دهه‌های پیش‌رو با بحران مزمنی در سطح هژمونی و مشروعیت مواجه خواهد شد. در این راستا، پژوهش حاضر با ترسیم سناریوهایی بر مبنای تحلیل روند، افق‌هایی از آینده رژیم اسرائیل در بستر فروپاشی نرم، زوال انسجام اجتماعی و بحران بازنمایی فرهنگی ارائه می‌دهد.