فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بازارهای تاریخی به عنوان فضای عمومی یا فضای جمعی شهری همواره بستر شکل‌گیری حیات مدنی بوده‌اند. که امروزه در نتیجه سبک زندگی مصرفی بطور گستره پاساژها یا مراکز خرید پا بر جای بازارها گذاشته‌‌‌‌اند بدون آنکه بتوانند نقش بازارهای تاریخی را به معنای واقعی ایفاء نمایند. لذا نقش بازارهای تاریخی به عنوان محور اقتصادی و اجتماعی در شهرها کم رنگ شده و دچار تغییرات کالبدی و کارکردی شده است. تغییر بازار های تاریخی در انطباق با دوران معاصر و استعاره از آن به منظور بررسی وضعیت آنها در آینده باید مد نظر مسئولان و معماران و طراحان شهری قرار گیرد. هدف از پژوهش حاضر تحلیل آینده نگرانه بازارهای تاریخی و ارائه آینده های بدیل است. در پژوهش حاضر با روش تحلیل لایه ای علت ها در سطوح چهارگانه با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه‌ ساختار یافته به بررسی تغییر بازارهای تاریخی و ارائه آینده های بدیل براساس نظر خبرگان و متخصصان در زمینه معماری و شهرسازی و آینده پژوهی پرداخته شد. طبق مصاحبه های صورت گرفته، امروزه گفتمان‌های هژمونی مصرف، دموکراتیزه شدن مصرف، گفتمان مدرنیته و ... به عنوان گفتمان‌های پشتیبان کننده از وضعیت امروز بازارهای تاریخی و کم رنگ شدن نقش آنها در کلانشهرها بیان شده است. و در رابطه با آینده‌های بدیل به گفتمان‌های توسعه ملی، گفتمان جمع گرایی، عدالت و پیشرفت، گفتمان تعادل میان سرمایه‌گذاری خصوصی و دولتی، تنوع تیپولوژی مخاطبین، گفتمان تکنولوژی محور و... به عنوان گفتمان های حمایت کننده از سطح علل کلان اجتماعی بدیل بیان شده توسط متخصصان اشاره شده است. با در نظر گرفتن مؤلفه‌های مؤثر در ابعاد مختلف سطح علل کلان اجتماعی، سازمان های ذیربط می‌توانند در راستای تدوین اصول اجرایی به منظور عملی شدن آن اقدام کنند.