فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مطالعه، آنتوسیانین‌های استخراج‌شده از کلم قرمز به عنوان رنگزای طبیعی برای رنگرزی پارچه‌های پنبه‌ای مورد استفاده قرار گرفت. به‌منظور بهینه‌سازی فرآیند استخراج، آزمایش‌ها بر اساس طراحی فاکتوریل انجام گرفت و تأثیر سه متغیر مستقل شامل نوع حلال (آب مقطر، اتانول، متانول، اسید سیتریک و هیدروکسید سدیم)، دمای استخراج (۴۰، ۶۰ و ۹۰ درجه سانتی‌گراد) و زمان استخراج (۱، ۲ و ۴ ساعت) بررسی شد. پس از تحلیل نتایج قدرت رنگی در پارچه­های پنبه‌ای رنگرزی شده با این عصاره­ها، شرایط بهینه استخراج تعیین شد. آنگاه از عصاره استخراج شده در شرایط بهینه برای رنگرزی در حضور دندانه‌های فلزی (قلع و آلومینیوم) و طبیعی (پوست انار و سماق) استفاده شد. نتایج نشان دادند که هر سه پارامتر نوع حلال، زمان استخراج و دمای استخراج به طور معناداری بر قدرت رنگی، فام و اشباع رنگ تأثیرگذار هستند. بهترین نتیجه قدرت رنگی (96/1) با استفاده از حلال اتانول در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد و زمان ۲ ساعت حاصل شد. هم­چنین در بین دندانه­های به­کار برده شده، دندانه قلع بیشترین قدرت رنگ (96/1) و اشباع رنگ (03/21) را فراهم کرد، در حالی­که دندانه‌های طبیعی پوست انار و سماق، با ایجاد فام‌های گرم و متنوع، ثبات نوری بالاتری (تا درجه ۶) از خود نشان دادند. ثبات نوری، نمونه­های دندانه داده شده با قلع و آلومینیوم در محدوده 4 تا 5-4 بوده است. نتایج ثبات شستشویی نیز نشان داد که تمامی نمونه‌های دندانه داده شده در برابر شستشو از ثبات خوبی (4 تا 5-4) برخوردار بوده‌اند.