فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف واکاوی مکانیسم‌های هویت‌سازی هیأت‌ها و طراحی الگوی آینده‌نگر به‌منظور تقویت نقش آنان در استحکام هویت اسلامی انجام‌شده است. هدف اصلی، شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی و ارائه چشم‌اندازهای ممکن جهت تحول ساختاری هیأت‌ها در چارچوب انقلاب اسلامی است. روش تحقیق از رویکرد ترکیبی بهره برد؛ از یک‌سو با استفاده از نظریه داده بنیاد، مصاحبه‌های عمیق با ۳۰ مدیر هیئات مذهبی صورت گرفت و از سوی دیگر با سناریونویسی به کمک نظرسنجی دلفی از ۲۰ خبره، سناریوهای محتمل برای آینده تدوین گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های ساختاریافته، گزارش‌های روایی و شاخص‌های پایداری بودند. داده‌ها با استفاده از روش‌های کیفی و کمی تحلیل‌شده و نرم‌افزارهای آماری مرتبط به کار گرفته شدند. یافته‌های پژوهش نشان از وجود مکانیسم‌های کلیدی در فرآیند هویت‌سازی دارد؛ که شامل: (۱) الگوسازی معنایی (تبدیل عاشورا به سبک زندگی)، (۲) جامعه‌پذیری دینی (مشارکت آیینی) و (۳) انباشت سرمایه نمادین (شهید، پرچم)؛ است. همچنین، چهار سناریوی آینده به‌دست‌آمده به ترتیب تمدن ساز با احتمال وقوع (۳۵ درصد)، بوروکراتیک (۳۰ درصد)، مقاومت خودجوش (۲۵ درصد) و انزوای کامل (۱۰ درصد) ارائه‌شده است. به‌علاوه، راهبرد بهینه به‌صورت شبکه‌سازی سه‌ضلعی (هیأت-حوزه-دانشگاه) به همراه اقتصاد هیئتی (وقف دیجیتال) پیشنهاد گردید. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که پایداری هویت انقلاب اسلامی، مستلزم تحول هیأت به «پلتفرم‌های تمدن ساز» با محوریت نوآوری دیجیتال و مدیریت پارادوکس حمایت نهادی است.