بازآراییهای زبانی در ترجمۀ رمان النوم فی حقل الکرز اثر ازهر جرجیس بر اساس الگوی همترازی فرهنگی مالون
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
2 گروه رشته مترجمی زبان عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
doi
10.22059/jflr.2022.343821.955چکیده
بحث بازآرایی زبانی یکی از مسائل مهم در حیطۀ مطالعات ترجمه بهخصوص ترجمۀ مفاهیم زبانی است. بحث حاضر نمودی از آرایش تازه و چینش دوبارۀ واژگان و ساختهای پیچیدۀ زبانی در کنار یکدیگر برای درک بهتر مفهوم اصلی آنها و راهکاری برای پر کردن خلاءهای موجود در دانش مخاطبان زبان مقصد به جهت تفاوتهای سبکی و روایی است که برای نخستین بار توسط جوزف مالون ارائه شده است. در اصل بازآرایی تقطیع ساختهای پیچیدۀ زبانی که شالودهای از مسائل زبانی همچون هنجارهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی است، از طریق فرایندهای چهارگانۀ تطابق، متناوبسازی، سازگاری و بازمجموعهسازی صورت میپذیرد. در مقالۀ حاضر رویکرد بازآرایی با فرایندهای زبانی ویژه در ترجمۀ رمان النوم فی حقل الکرز (2019) به روش توصیفی- تحلیلی مورد ارزیابی قرار گرفته شده است. چراکه شاکلۀ رمان متناسب با هنجارهای فرهنگی و مسائل سیاسی و اجتماعی شخصیتهای رمان در کنار اسطورهها و مباحث تاریخی شکل یافته است؛ و توجه به چنین بافتاری شایستگی و قابلیت سنجش بهوسیلۀ رویکرد بازآرایی را دارد. ترجمۀ رمان حاضر به قلم محمد حزبایی زاده – مترجم و روزنامه نگار خوزستانی- با عنوان «خواب در باغ گیلاس» (1400) و به زبان فارسی نوشتهشده است. در این اثر مترجم به وجوه برجستۀ زبانی و اصطلاحات خاص فرهنگی رمان مزبور توجه داشته است. حزباییزاده در ترجمۀ یادشده ضربالمثلها و قصههای عامیانه کوچه و بازاری موجود در محتوای رمان را متناسب با وجوه زبانی و فرهنگی فارسی بازسازی کرده و به زبان فارسی انتقال داده است. با بررسی رویکرد حاضر در ترجمۀ رمان مزبور درمییابیم که تطبیق هر یک از فرایندهای زبانی در نمونههای رمان حاضر، نمودهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی در ضمن عملکرد شخصیتها و هنجارهای کلامی آنها بهوضوح بازتاب یافته است.
