لایه‌های هویت ملی ایرانی در برنامه‌های توسعۀ جمهوری اسلامی ایران (1394-1368)

نویسندگان

1 استاد تمام گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران

2 دانشجوی دکترای مطالعات انقلاب اسلامی دانشگاه تهران

doi
چکیده

برنامه‌های توسعه از اسناد فرادستی مهم نظام جمهوری اسلامی ایران است که آیندۀ مطلوب را در میان‌مدت ترسیم می‌کند. یکی از حوزه‌های مغفول در این برنامه‌ که کمتر به آن توجه شده، جایگاه هویت ملی ایرانی در برنامه‌های توسعه است، چراکه ﻫﻮﯾﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺎﻣﻞ ﮐﻨﺘﺮلﮐﻨﻨﺪۀ ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺗﻀﻤﯿﻦﮐﻨﻨﺪۀ ﭘﺎﯾﺪاری ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻮده و ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺒﺎت ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﻨﺪ. سؤال اصلی این است که لایه‌های هویت ملی در برنامه‌های پنج‌گانۀ توسعۀ‌ جمهوری اسلامی ایران چگونه است. برای پاسخ به سؤال، از روش تطبیقی ـ تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی بهره گرفته شده است. نتایج نشان می‌دهد: هویت ملی ایرانی در برنامه‌های توسعه‌، ترکیبی از سه لایۀ هویت اسلامی، هویت ایرانی و هویت متجددانه با عناصر و مؤلفه‌های مختلف است که اهمیت و برجستگی لایه‌ها و عناصر هویت ملی، تابعی از گفتمان‌های دولت‌های حاکم در زمان تهیه و تدوین برنامه‌های توسعۀ مزبور است.