تأثیر قارچ مایکوریزا بر عملکرد دانه، میزان روغن دانه و کارآیی مصرف آب گیاه دارویی گاوزبان (Borago officinails L.) تحت شرایط تنش آبی
نویسندگان
1 دانشجوی سابق دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران
2 استادیار، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران
3 استادیار، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران
4 دانشیار، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران
doi
10.22059/ijhs.2017.220274.1127چکیده
خشکی یکی از عاملهای اثرگذار بر گیاهان دارویی است و از سویی، قارچ قارچریشه (میکوریز) نقش مؤثری در بهبود عملکرد گیاهان رویارو با تنش خشکی دارد، لذا به همین منظور، آزمایشی بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی، در منطقۀ بویراحمد، در سه تکرار و در سالهای 1394 و 1395 اجرا شد. عاملهای آزمایش شامل سطوح آبیاری (عامل اصلی) در پنج سطح شامل آبیاری پس از 30، 60، 90، 120 و 150 میلیمتر تبخیر آب از تشتک تبخیر کلاس A و قارچ قارچریشه (عامل فرعی) در سطوح بدون کاربرد قارچ، کاربرد گونۀ Glomus mosseaeو کاربرد گونۀ Glomus intraradices لحاظ شد. نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد، اثر متقابل قارچ قارچریشه و تنش آب بر عملکرد دانه، عملکرد زیستتوده (بیوماس)، وزن هزاردانه، درصد روغن و کارایی مصرف آب در سطح 1 درصد معنیدار بود. در تیمار W30GM، بیشترین عملکرد دانه (5/276 کیلوگرم در هکتار) و در تیمار W150NG، کمترین مقدار عملکرد دانه (69 کیلوگرم در هکتار) به دست آمد. در تیمار W30GM، بیشترین عملکرد زیستتوده (5389 کیلوگرم در هکتار) و در تیمار I150NG، کمترین مقدار عملکرد زیستتوده (1517 کیلوگرم در هکتار) به دست آمد. در تیمار W90NGبیشترین درصد روغن دانه (38/29 درصد) و در تیمار W150NG، کمترین مقدار این صفت (97/14 درصد) به دست آمد. در تیمار W90GM، بیشترین کارایی مصرف آب دانه (02460/0 کیلوگرم بر مترمکعب) و در تیمار W120NG، کمترین مقدار این صفت (01185/0 کیلوگرم بر مترمکعب) به دست آمد. این نتایج نشان میدهد، در شرایط تنش آبی، کاربرد قارچ قارچریشه میتواند، در تعدیل تنش کمبود آب و افزایش عملکرد دانه، عملکرد زیستتوده، وزن هزاردانه، درصد روغن و کارایی مصرف آب گاوزبان نسبت به گیاهان شاهد مؤثر واقع شود.