فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات اقلیمی و رشد فزاینده‌ جمعیت، مشکل کم‏آبی در مناطق خشک را به چالش جدی برای پایداری بسیاری از سکونتگاهای انسانی تبدیل کرده است. بررسی دیدگاه‏‏‌ها و اولویت‏‌های ذی‌‏نفعان محلی نقش کلیدی در موفقیت برنامه‏‏‌های سازگاری با کم‏‌آبی بر عهده داشته و در مطالعات پیشین کمتر مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با بهره‌‏گیری از روش‏شناسی کیو به تحلیل راهکارهای سازگاری با کم‏آبی در شهرستان تایباد از دیدگاه کنشگران کلیدی پرداخته است. به‌‏این‏‌منظور ابتدا فضای گفتمان راهبردهای سازگاری محلی از طریق تحلیل محتوای 20 مصاحبه با خبرگان محلی ایجاد شد که پس از پالایش و دسته‌‏بندی 30 گزاره کلیدی راهکار سازگاری با کم‏آبی در قالب 6 مولفه محوری دسته‏‌بندی شد. سپس گزاره‏‌های منتخب با استفاده از جدول کیو توسط 35 نفر از کنشگران محلی که به روش نمونه‌‏گیری هدفمند انتخاب شدند، اولویت‏بندی شد. در نهایت داده‌‏های جمع‌‏آوری شده در نرم‏افزار KADE با روش تحلیل مولفه‌‏های اصلی PCA و چرخش واریماکس تحلیل شدند. براساس یافته‌‏های پژوهش تاکید بر فعالیت‏های آموزشی-ترویجی، مداخلات نهادی و مدیریت مصرف منابع آب به ترتیب سه دیدگاه محلی راهکارهای سازگاری با کم‏آبی را تشکیل می‏‌دهند که توسعه و تسهیل مشاغل غیرکشاورزی و تقویت نهادهای ارتقای راندمان و بهره‌‏وری منابع آب پیشنهاد می‏‌شود.