بررسی و امکان استفاده از نخ بامبو در لایه‌ی زمینه فرش دستباف با تأکید بر خصوصیات فیزیکی- مکانیکی

نویسندگان

1 گروه فرش، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر شیراز

2 دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند. ایران.

3 دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند. ایران.

doi
10.22034/jtst.2025.476639.1470
چکیده

پژوهش حاضر، با هدف معرفی نخ بامبو به‌عنوان ماده اولیه جدید در تولید فرش دستباف ایرانی انجام شده است. با توجه به اهمیت کیفیت بالای فرش دستباف، به‌ویژه در لایه زمینه، برای جلب اعتماد مشتریان و رقابت در بازار جهانی، این مطالعه بر بررسی خواص مکانیکی نخ بامبو و امکان استفاده از آن به عنوان پرز و چله فرش تمرکز دارد. نتایج نشان داد که نخ بامبو به‌تنهایی به دلیل لغزندگی سطحی، خواص مکانیکی مطلوبی مشابه پنبه، پشم و ابریشم ندارد. برای رفع این مشکل، از دو روش تکمیل با پلاسما سرد و آرد گندم استفاده شد که روش دوم، استحکام و ازدیاد طول بهتری را در نخ بامبو ایجاد کرد. آزمون‌های بارگذاری ثابت و متحرک بر روی نمونه‌های بافته‌شده نشان داد که استفاده از نخ بامبو اصلاح سطح شده به‌عنوان پرز و چله، قابلیت فشارپذیری فرش را افزایش می‌دهد و از کاهش ضخامت آن در اثر فشارهای مکرر یا مداوم جلوگیری می‌کند. با این حال، استفاده از چله بامبو با پرز پشمی به دلیل عدم اصطکاک کافی بین چله و پرز و باز شدن آسان گره‌ها، مناسب تشخیص داده نشد. بنابراین، استفاده از نخ بامبو به‌عنوان پرز در کنار چله پنبه‌ای، گزینه‌ی بهینه‌تر برای تولید فرش دستباف با این ماده اولیه جدید معرفی می‌شود.