کاربرد مدل تحلیل SWOT در تدوین استراتژی‌های توسعه صنعت فرش ماشینی در بازارهای داخلی و جهانی

نویسندگان

1 گروه فرش، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر شیراز

2 دانشکده مهندسی نساجی و پوشاک، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایران

doi
10.22034/jtst.2025.514245.1493
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد مدل تحلیل SWOT در تدوین استراتژی‌های توسعه صنعت فرش ماشینی ایران در بازارهای داخلی و جهانی انجام شده است. این صنعت با پیشینه غنی فرهنگی، نقش مهمی در اقتصاد و صادرات غیرنفتی کشور ایفا می‌کند، اما در سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی مواجه شده است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای این صنعت پرداخته است. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان صنعت و همچنین بررسی گزارش‌های آماری و مطالعات پیشین گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد صنعت فرش ماشینی ایران از مزیت‌های رقابتی همچون کیفیت بالای طراحی، ظرفیت تولید مناسب و نیروی کار ماهر برخوردار است، اما با چالش‌هایی مانند وابستگی به واردات مواد اولیه، ضعف در بازاریابی جهانی و فرسودگی فناوری مواجه است. فرصت‌هایی چون رشد تقاضا برای محصولات پایدار و ظهور بازارهای جدید در آسیا و آفریقا در کنار تهدیدهایی مانند رقابت فزاینده، افزایش قیمت مواد اولیه و مقررات سخت‌گیرانه زیست‌محیطی، چشم‌انداز این صنعت را شکل می‌دهند. بر اساس تحلیل SWOT، استراتژی‌های تهاجمی (SO)، محافظه‌کارانه (WO)، رقابتی (ST) و تدافعی (WT) تدوین گردید که از میان آن‌ها توسعه محصولات پایدار با طراحی‌های منحصر به فرد، ورود به بازارهای جدید و توسعه بازاریابی دیجیتال از اولویت بالاتری برخوردارند. یافته‌های این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران و مدیران صنایع در اتخاذ تصمیمات راهبردی مناسب برای افزایش رقابت‌پذیری این صنعت در بازارهای جهانی کمک کند.