مدلسازی پویای مصرف آب شهری و مدیریت عرضه و تقاضا در استان کرمان
نویسندگان
1 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
3 گروه پژوهشی محیطزیست، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
doi
10.22067/jwsd.v11i3.2405-1329چکیده
استان کرمان در دسته مناطق خشک قرار دارد و حجم سفرههای آب زیرزمینی آن در سالهای گذشته، روند نزولی داشته و ادامه این وضعیت، پیامدهای ناگواری به دنبال خواهد داشت. هدف از پژوهش حاضر، مدلسازی مصرف آب شهری در استان کرمان با روش پویایی سیستم در نرمافزار Vensim PLE+ و بررسی تأثیر مدیریت عرضه و تقاضا در حفظ منابع آبی است. برای مدلسازی با روش پویایی سیستم، ابتدا متغیرهای مدل، نوع آنها و روابط بین آنها مشخص شد و رابطه ریاضی هر یک بهدست آمد. نتایج مدلسازی نشان داد اختلاف عرضه و تقاضای آب شهری، در سالهای 1390 تا 1400، حداکثر 61 میلیون مترمکعب بوده است. در ادامه، سیاستهای مدیریت مصرف آب بررسی و شبیهسازی شد. سیاستها شامل «تغذیه مصنوعی آبخوانها»، «جداسازی آب شرب از آب غیرشرب»، «مدیریت تلفات شبکه آبرسانی»، «کنترل قیمت یارانهای آب» و «کنترل الگوی مصارف خانگی» بود. نتایج شبیهسازی نشان داد «تغذیه مصنوعی آبخوانها بهعنوان موثرترین راهکار، میتواند وضعیت منابع آبی استان را به بیش از 100 میلیون مترمکعب در سال برساند. همچنین در این پژوهش نشان داده شد با مدلسازی یک سیستم پیچیده مانند مصرف آب شهری؛ درک مدل، شناسایی متغیرهای بحرانی و آزمایش راهکارها سادهتر میشود و پویایی سیستم به عنوان یک ابزار مدیریتی مفید برای تصمیمگیران عمل میکند.
