ارائه مدل یکپارچه برای توسعه پایدار «آب، انرژی و غذا» در ایران با استفاده از رویکرد دادهبنیاد
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ، ایران
2 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ، ایران
3 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ، ایران
4 گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/jwsd.v11i3.2404-1320چکیده
یکی از بزرگترین چالشهایی که امروزه جوامع با آن مواجه هستند، افزایش تقاضا برای آب، غذا و انرژی در درازمدت با توجه به کمبود منابع میباشد. از آنجایی که ایران کشوری خشک و نیمهخشک است و عرضه منابع طبیعی آن به دلیل مدیریت ناپایدار و تغییر اقلیم و خشکسالیهای پیوسته، دچار تعادل شکنندهای شده، هدف این مطالعه طراحی مدلی یکپارچه برای توسعه اقتصادی پایدار آب، انرژی و غذا برای ایران است. در این مقاله از روش دادهبنیاد استفاده شد. بهمنظور جمعآوری دادهها با 37 نفر از خبرگان حوزههای مرتبط با تحقیق، مصاحبههای نیمهساختاریافته تا رسیدن به اشباع نظری صورت پذیرفت و پس از طی فرایند مقایسه مستمر دادهها و کدگذاریهای باز، محوری و انتخابی، مفاهیم در قالب 264 کد اولیه، 66 کد ثانویه و 17 طبقه سازماندهی شدند. حاصل نهایی مطالعه در قالب مدل یکپارچه زیستمحیطی توسعه اقتصادی پایدار آب، انرژی و غذا ارائه شده است. براساس الگوی بهدستآمده در این مطالعه میتوان اظهار داشت که آسیبپذیری منابع آب، انرژی و غذا در ایران با رشد جمعیت، رشد اقتصادی، بهرهبرداریهای بیرویه، عوامل مدیریتی، تغییرات اقلیمی، حکمرانی، تحریم و مسائل سیاسی تشدید میگردد. بنابراین برای ایجاد نوعی مدیریت همبست در مدیریت آب، غذا و انرژی در کشور نیاز به تغییر و اصلاح رویکرد و روش در چند سطح است. در بالاترین سطح یعنی سطح سیاسی و نهادی باید نوعی همگرایی و یکپارچگی بین نهادهای دخیل اعم از عمومی، خصوصی و مدنی در این سه حوزه برای برنامهریزی مناسب ایجاد کرد. در گام بعدی مدیریت بهینه منابع، استفاده از شیوهها و فناوریهای مناسب، آموزش و استفاده از ظرفیت سرمایه اجتماعی، تعاملات بین ذینفعان و سیاستهای جمعیتی باید مورد بررسی و بهسازی قرار گیرد. برایناساس به ضرورت توجه به رویکرد پیوندی بهعنوان یک استراتژی سیاستی مناسب برای توسعه پایدار پرداخته شده است.