ارزیابی مدلهای MIKE SHE و MIKE 11 برای شبیهسازی هیدرولوژی آبهای سطحی و آبهای زیرزمینی در آبخوان دشت فومنات
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 شرکت مهندسی HLV2K، اونتاریو، کانادا
doi
10.22067/jwsd.v11i3.2405-1327چکیده
آبخوانهای آبرفتی کمعمقی که در حوضههای آبریز با رودخانههای متعدد واقع میشوند، با برهمکنشهای پیچیده هیدرولوژیکی و هیدرولیکی که بین زیرسیستمهای مختلف از جمله منطقه هوادهی، آبهای زیرزمینی و آبهای سطحی مواجه میشوند، ممکن است برای شبیهسازی و توصیف قابل اطمینان این فرآیندها، مدلهای هیدرولوژیکی آبهای سطحی و آبهای زیرزمینی بهصورت ادغام شده ضروری باشد. در این مطالعه، مدل هیدرولوژیکی یکپارچه MIKE SHE بهصورت متصل با مدل هیدرودینامیکی MIKE 11 در آبخوان فومنات، توسعه و ارزیابی شد. برای دستیابی به یک مدل قابل اطمینان، بهصورت موازی سطوح آب زیرزمینی و جریان رودخانه در نقاط کنترل چاههای مشاهدهای و ایستگاههای هیدرومتری واقع در محدوده مورد مطالعه، واسنجی انجام شد. براساس تحلیل حساسیت، واسنجی با استفاده از پارامترهای هدایت هیدرولیکی اشباع، ضرایب نشت و ضریب زبری مانینگ انجام شد. باوجود ناهمگونیهای عارضههای طبیعی در منطقه، عملکرد مدل بهصورت میانگین با خطای مطلق کمتر از یک، برای برآورد تراز سطح آب زیرزمینی و کمتر از 0/5 برای برآورد دبی جریان در ایستگاههای هیدرومتری قابل قبول بود. در طول فصل تر (مهر تا اسفند)، تبخیر و تعرق واقعی با میانگین 0/4 برابر کل بارندگی این دوره و در طول فصل خشک (فروردین تا شهریور)، تبخیر و تعرق واقعی با میانگین 7/3 برابر کل بارندگی این دوره به مولفه اصلی تلفات آب تبدیل میشود. باتوجهبه اینکه، این نتایج برای یک سال ترسالی است، این نسبتها برای سالهای خشک و نرمال افزایش خواهد یافت.