تاثیر دندانه‌ها‌ی گیاهی و فلزی بر پارامترهای رنگ‌سنجی و خواص ثباتی نخ-های پشم رنگرزی شده با رنگزای طبیعی قرمزدانه

نویسندگان

1 دانشگاه شهرکرد

2 دانشکده هنر، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران 5681188617

doi
10.22034/jtst.2025.488542.1480
چکیده

در این تحقیق تأثیر نوع و مقدار دندانه فلزی و طبیعی بر ویژگی‌های رنگ‌سنجی و ثباتی نخ‌های پشم رنگرزی شده با رنگزای استخراج شده از قرمزدانه مطالعه شده است. هدف از این مطالعه نه تنها بررسی پتانسیل رنگ‌دهی قرمزدانه و معرفی فام‌های جدید بر روی الیاف پشم تحت تأثیر دندانه‌های طبیعی است، بلکه بهبود درجه ثبات و پایداری رنگزا در برابر شستشو، نور و حرارت می‌باشد. از نمکهای سولفات مضاعف آلومینیوم پتاسیم و سولفات مس به عنوان دندانه فلزی و مواد گیاهی همچون پوست موز، پوست کدو، پوست تخم مرغ، هلیله زرد، سماق، پوست پیاز قرمز، مازو و پودر هسته خرما به عنوان دندانه طبیعی استفاده شد. نتایج نشان می‌دهند نمونه‌های دندانه فلزی قدرت رنگی برابر یا کمتر از نمونه بدون دندانه دارند، اما ثبات شستشویی و نوری این نمونه‌ها یک تا دو درجه بهتر از نمونه بدون دندانه است. مقایسه نمونه‌های دندانه طبیعی با نمونه رنگرزی شده با دندانه آلومینیوم نشان می‌دهد قدرت رنگی همه نمونه‌های دندانه طبیعی از نمونه رنگرزی شده با دندانه آلومینیوم بالاتر است. لذا برای ایجاد فام قرمز می‌توان از مواد طبیعی دارای گروه‌های فنول همچون مازو، سماق، پوست پیاز قرمز و هسته خرما به عنوان دندانه در رنگرزی الیاف پشم با رنگزای قرمزدانه استفاده نمود. این مواد علاوه بر سازگاری با محیط زیست و تاثیر نگذاشتن بر روی فام اصلی قرمزدانه، قدرت رنگی و ثبات حرارتی، شستشویی و نوری خوبی بر روی الیاف پشم نسبت به دندانه فلزی آلومینیوم ایجاد نموده‌اند.