مروری بر لعاب‌های بلورین

نویسندگان

1 کارشناس مسئول پژوهشی، گروه پژوهشی رنگ‌های سرامیکی و لعاب، پژوهشگاه رنگ

2 دانشیار، مجتمع مواد و فناوری‌های ساخت، دانشگاه صنعتی مالک اشتر

doi
چکیده

لعاب‌های بلورین به عنوان پوشش‌هایی با کاربردهای متنوع، از جمله تزیین بدنه‌های سرامیکی و یا بهبود خواص مکانیکی، نوری و غیره استفاده می‌شوند. بسته به شرایط لعاب، ترکیب بدنه و برنامه حرارتی، بلورهای متنوعی در فاز مایع لعاب به وجود می‌آید که گاهی باعث ایجاد یا بهبود خواص و گاهی باعث خلق جلوه‌های ویژه و انحصاری در لعاب می‌شود. این لعاب‌ها را می‌توان بر اساس اندازه (ماکرو، میکرو و نانو) و یا بر اساس نوع بلور و ترکیب (هماتیت، آنورتیت، پیروکسین و غیره / زیرکونیم، نقره، طلا و غیره) دسته‌بندی نمود. سیلیس، گدازآورها و بلور‌سازها سه جز اصلی ترکیب پایه لعاب بلوری هستند و سازوکار تشکیل بلورها در لعاب همان سازوکار جوانه‌زنی و رشد است. عوامل تاثیرگزار بر تشکیل و رشد بلور‌ها شامل ترکیب، ضخامت، نوع و مقدار جوانه‌زا و رنگ‌سازها در لعاب، طراحی و مدت زمان منحنی پخت (گرمایش و سرمایش)، دما و زمان جذب در فرآیند رشد، اتمسفر کوره و همچنین ترکیب و شکل هندسی بدنه سرامیکی است. در این مطالعه برخی از این عوامل به اختصار شرح داده خواهد شد.