فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از جمله پارچه‌های نفیسی که از دوران قدیم باقی مانده است، می‌توان به ابریشم، مخمل و پارچه‌های گلابتون‌دوزی شده، اشاره کرد. اثر مورد مطالعه در این پژوهش، یک قطعه پارچه مخمل با تزیینات گلابتون دوزی شده متعلق به موزه کاخ صاحبقرانیه است و در انبار این موزه نگهداری می‌شود. با توجه به مستندات مربوط به این اثر در موزه، تاریخ تولید آن به دوره قاجار برمی‌گردد. بر این اساس هدف اصلی از انجام این پروژهش، مطالعه‌ی فن‌شناسی اثر مورد نظر، در جهت تعریف مواد و متریال مورد استفاده هنرمند می‌باشد. شیوه‌های جمع‌آوری اطلاعات در انجام این تحقیق از نوع کتابخانه‌ای، میدانی و آزمایشگاهی بوده است. برای شناسایی رنگدانه‌ها و مواد مورد استفاده در نمونه‌ی مطالعاتی از روش‌های شناسایی به وسیله دستگاه طیف سنجی پراش انرژی پرتو ایکس( SEM-EDS )، طیف سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه(FTIR )و میکروسکوپ پلاریزان( PLM) استفاده شده است. نتایج آزمایش FTIR انجام شده بر روی الیاف نمونه‌ی مورد مطالعه و همچنین مشاهده‌ی این الیاف زیر میکروسکوپ PLM نشان می‌دهد که الیاف تار و پود لایه‌ی مخمل اصلی از جنس ابریشم، الیاف بکار رفته در پارچه حاشیه از جنس ابریشم و الیاف بکار رفته در ابریشم‌دوزی و گلابتون دوزی نیز از جنس ابریشم هستند و الیاف پارچه‌ی آستری نمونه‌ی مورد نظر از جنس پنبه می‌باشد. همچنین در آزمایش FTIR، نوع رنگ پارچه‌ی مخمل، رنگ آلیزارین تشخیص داده شد. در آزمایش نخ نقده به وسیله‌ی دستگاه SEM-EDS مشخص شد که نخ نقده‌ی نمونه‌ی مورد مطالعه از ترکیب سه فلز نقره، طلا و مس ساخته شده‌است.