فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نشانه‌های مورد استفادة ارتباطات مطمئناً محدود به زبان (زبان‌شناسی) نمی‌شود. بسیاری از مفاهیم به صورت غیرکلامی بیان می‌شوند. ارتباط غیرکلامی از حوزه‌های مطالعاتی جدید است که به بررسی و تجزیه و تحلیل پیام‌هایی می‌پردازد که افراد با رفتارهای غیرزبانی مانند: حالات چهره، تماس چشمی و ژست‌ها پیام را منتقل و به درک خواننده از متن کمک می‌کنند. «پل اکمن» و «والس فریسن» تحقیقاتی گسترده‌ را در زمینة فعالیّت‌های غیرکلامی انجام داده‌اند که هدف آنان، شناخت بهتر احساسات و رفتار افراد می‌باشد. آنان فعالیت‌های غیرکلامی را به سه طریق تحلیل کرده‌اند که عبارت‌اند از: 1. منشأ 2. رمزگذاری 3. کاربرد. منشأ؛ منبع هر عملی است که می‌تواند (ذاتی، ثابت‌گونه و آموزش فرهنگی) باشد. رمزگذاری؛ رابطة عمل با معنی آن است که می‌تواند (قراردادی، تصویری و غریزی) باشد. کاربرد؛ شامل میزان اطلاع‌رسانی رفتار غیرکلامی است که می‌تواند (ارتباطی، تعاملی و اطلاعاتی) باشد. این پژوهش با روش تحلیلی‌توصیفی بر اساس رویکردهای ذکر شده از «اکمن» و «فریسن» زبان بدن در نهج‌البلاغه را، اعم از؛ چهره، چشم، دست و حالت‌های لامسه‌، توصیف و مورد بررسی قرار داده است. نتایج حاصله از تحلیل نمودن نمونه‌های زبان بدن موجود در نهج‌البلاغه با نظریة «اکمن» و «فریسن»، نشان می‌دهد که ظرفیت نهج‌البلاغه چنان گنجایش دارد که می‌توان آن را با نظریه‌های نوین ارتباطات غیرکلامی مورد تحلیل و بررسی قرار داد و منشأ «زبان چهره»، که از بسامدی بالا در نهج‌البلاغه برخوردار است، ذاتی است و به‌صورت غریزی رمزگذاری شده و کاربرد آنها اطلاعاتی است.