بررسی پاسخ‌های ریخت‌شناختی و بیوشیمیایی برخی گونه‌های چمن تلقیح شده با قارچ قارچریشه‌ای در شرایط تنش عنصر سرب

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

2 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

3 دانشیار مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 دانشجوی دکتری، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

5 استادیار، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

doi
10.22059/ijhs.2017.207959.1021
چکیده

کشت گیاهان پوششی مناسب در مدیریت خاک‌ و آب‌های آلوده به فلزهای سنگین می‌تواند مهم باشد. در این پژوهش، دو گونه قارچ قارچریشه‌ای یا مایکوریزا (Glomus mosseae ﻭ Glomus intraradices) بر جذب عنصر سرب، بهبود ویژگی‌های رشدی و تقویت سامانۀ پاداکسندگی (آنتی‌اکسیدانی) چهار گونه چمن سردسیری، فستوکای پابلند (Festuca aurandiance)، فستوکای آبی (Festuca ovina)، چچم چندساله (Lolium perenne) و علف گندمی بلند (Agropyron elongatum) بررسی شد. گیاهان تلقیح‌شده با قارچریشه‌ با غلظت‌های مختلف سرب (0، 2000 و 3000 میکرومولار) تیمار شدند. نتایج بررسی‌ها نشان داد، قارچ‌ قارچریشه، به‌ویژه G. intraradices، توانایی پرگنه شدن (کلونیزاسیون) با ریشۀ گونه‌های چمن در خاک آلوده به سرب را دارند. بیشترین درصد پرگنه شدن در گونۀ علف گندمی بلند مشاهده شد. قارچ‌های قارچریشه سبب افزایش وزن خشک اندام‌های هوایی، ریشه و میزان جذب سرب در گونه‌های مختلف چمن شدند. گونۀ فستوکای پابلند تلقیح‌شده با قارچ قارچریشۀ گونۀ G. intraradices بیشترین میزان جذب سرب را داشت. افزون بر این، قارچ قارچریشه مانع افزایش بیشتر پراکسید هیدروژن و مالون‌دی‌آلدئید برگ در رویارویی با تنش سرب شد و میزان فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز را در گونه‌های مختلف چمن افزایش داد. درمجموع، قارچ قارچریشه توانست با تقویت سامانۀ پاداکسندگی و بهبود رشد چمن‌ها میزان سرب بیشتری را جذب کند، بدون آنکه نشانه‌های آسیب‌دیدگی نشان دهد.