بررسی فرسایش داخلی در رسوبات آبرفتی با دانه بندی گسسته

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد ژئوتکنیک، گروه مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانش‌آموخته دکتری ژئوتکنیک، گروه مهندسی عمران، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22067/jwsd.v11i1.2402-1309
چکیده

فرسایش داخلی از متداول‌ترین علل شکست سدها است و ریزشویی یکی از انواع فرسایش داخلی محسوب می‌شود که با نشست خاک و ایجاد فروچاله همراه است. ریزشویی به طور معمول در خاک‌های ناپایدار داخلی اتفاق می‌افتد. سد بار در شهر نیشابور که بر روی پی آبرقتی با دانه بندی گسسته و موقعر رو به بالا قرار گرفته است، بعد از آبگیری دچار نشست و فروچاله شده‌ است. در این پژوهش به بررسی پتانسیل ریزشویی در خاک منطقه و تأثیر عوامل تراکم و سربار بر فرسایش داخلی پرداخته شده است. در ابتدا آزمایش های شاخص بر روی نمونه خاک انجام شد و سپس با توجه به دانه‌بندی نمونه و کاربرد معیارهای تجربی موجود برای خاک، احتمال ریزشویی به سه روش بررسی شد که دو روش خاک را ناپایدار و یک روش پایدار نشان داد. در ادامه برای بررسی اثر تراکم، نمونه خاک در تراکم‌های مختلف و تحت چهار بار آبی، مورد آزمایش ریزشویی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که خاک مورد نظر دارای پتانسیل ریزشویی بوده و ناپایدار داخلی است. علاوه بر آن اثر کاهشی تراکم بر فرسایش در آزمایش‌ها مشاهده گردید، میزان ذرات ریز شسته شده نمونه از 4/5 درصد در تراکم70 درصد به 0/37 درصد در تراکم 85 درصد کاهش یافت. همچنین با افزایش تراکم از 70 درصد به 85 درصد میزان نشست از 13/3 درصد به 3/33 درصد کاهش یافت.