مدیریت جامع منابع آب برای آینده‏‏‌ای پایدار با استفاده از مدل SWOT (مطالعه موردی: شرکت آب منطقه‏‌ای خراسان شمالی)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناس‌ارشد مدیریت منابع آب، کارشناس بهره‌وری و سیستم‌های مدیریتی شرکت آب منطقه‌ای خراسان شمالی، بجنورد، ایران.

2 دکترای برنامه‌ریزی درسی، مدرس دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

doi
10.22067/jwsd.v10i4.2307-1256
چکیده

در برنامه‌ریزی راهبردی، گام برداشتن با رویکرد راهبردی ضروری است. یکی از مراحل مهم در استفاده از راهبردهای مدیریت منابع آب، تعیین و تدوین آنها است. روش‌ها و مدل‌های مختلفی برای این منظور وجود دارد که هر کدام مفهوم و بینش ویژه‌ای دارد. هدف از پژوهش حاضر شناسایی نقاط قوت، ضعف، تهدیدها و فرصت‌های شرکت آب منطقه‌ای خراسان شمالی و ارائه راهبردهای مدیریت جامع منابع آب با رویکرد توسعه پایدار می‌باشد. در این راستا عوامل داخلی و خارجی موثر بر جایگاه شرکت مشخص شد. سپس در فرایند تحلیلSWOT ماتریس IFE  و EFE تشکیل و تدوین راهبرد صورت پذیرفت. یافته‌های تحلیلSWOT  نشان داد در مجموع 16 نقطه قوت و فرصت به‌‏عنوان مزیت‌ها و 20 نقطه ضعف و تهدید به‌‏عنوان محدودیت‌ها، وجود دارند. پس از تعیین ضریب نهایی عوامل در ماتریس‌ها، راهبرد WT (راهبرد تدافعی) به‏‌عنوان ‌راه‌حل واکنـشی تعیین شد و با استفاده از روش QSPM راهبردها به ترتیب: اجرای برنامه‎‌های سازگاری با کم‌‏آبی با تاکید بر استقرار الگوی مدیریت مشارکتی و تشکل‎‌های آب‎بران و افزایش بهره‏وری آب، تأمین منابع آبی جدید با استقرار دیپلماسی آب برای بهره‌برداری حداکثری از منابع آبی مشترک با کشور ترکمنستان و سایر آب‎‌ها (آب‏‌های سازندی، آب شور و...)، استقرار سامانه یکپارچه و مکانیزه مدیریت منابع آب استان، اجرای راهکارهای پدافند غیرعامل و مدیریت بحران برای شناسایی ریسک‌ها و تهیه برنامه عملیاتی اقدام برای مقابله با شرایط بحرانی و تهدیدها و حوادث پیش‌‎بینی‎‌نشده، توانمندسازی سرمایه انسانی، تعریف منابع مالی و درآمدی پایدار، رتبه‌‎بندی شدند.