تحلیل جامعهشناختی مقاومت مردمی علیه نقض استقلال اقتصادی ایران در مشروطه
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
مقاله پیش رو به کمک ویژگیهای پیشتر احصا شده مقاومت در چارچوب علوم اجتماعی، نگاهی به کنشهای مقاومتآمیز مردمی در بحبوحه تحولات سالهای مشروطه دارد. این مقاله حاصل پژوهشی نظری تحلیلی و مستخرج از مطالعات اسنادی کتابخانهای است که با توجه به ویژگیهای مقاومت چون وقوع عینی، تضاد با وضع موجود، تلازم قدرت و مقاومت، اهمیت زمان، خلاقیت در کنش مقاومتآمیز درصدد است به این پرسش اساسی پاسخ دهد: علیه موارد نقض استقلال اقتصادی ایران در دوره 1329- 1324 ه. ق چه کنشهای مقاومتآمیزی شکل گرفته است؟ در نگاه کلی، با تشکیل شورای ملی و پیدایش فضای باز سیاسی، در پرتو حضور تودههای مردم در پهنه سیاست و پا گرفتن نهادهای تازهای چون پارلمان، کابینه، مطبوعات، احزاب، گروهها و انجمنها، شاهد کنشهای مقاومت علیه نقض استقلال اقتصادی هستیم. این کنشها مبتنی بر مؤلفههای هویت ملی و با محوریت موضوعاتی چون رد استقراض خارجی و تلاش برای ایجاد بانک ملی، رد اسکناس بانک شاهنشاهی، استفاده از کالاهای ایرانی و طرد کالاهای خارجی بروز و نمود یافتند.
