مقایسه پارامترهای رنگی و اثر ضدباکتریای دو رنگزای حنا و جفت بر روی ابریشم
نویسندگان
1 استادیار، گروه فرش،دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22034/jtst.2024.191322چکیده
در این پژوهش مشخصه های رنگی و خاصیت ضد باکتریایی دو رنگزای گیاهی جفت و حنا بر روی نخ ابریشم مقایسه و ارزیابی شد. این رنگزاها که به طور وسیعی جهت تامین رنگ طیف قرمز – قهوه ای در فرشهای دستباف استفاده می شوند، به دلیل دارا بودن متابولیت های ثانویه گیاهی در طب سنتی بسیار پرکار برد هستند. از سویی دیگر، سطح منسوجات با الیاف طبیعی از جمله فرشهای دستباف در حضور رطوبت و حرارت، در معرض رشد و تکثیر باکتری ها قرار گرفته و منجر به ایجاد مشکلاتی در دوام، زیبایی ظاهری و بهداشت کالا میشود. در این تحقیق علاوه بر ارزیابی پارامتر های رنگی (a*, b*, L*)، قدرت رنگی (K/S)، ثبات های عمومی ابریشم رنگرزیشده با عصاره آبی و الکلی حنا و جفت، اثر ضدباکتری آنها بر روی دو باکتری گرم مثبت استافیلوکوکوساورئوس و گرم منفی اشرشیاکلی نیز مورد مقایسه قرار گرفت. رنگرزی به روش دندانهدهی همزمان در حضور دندانه مضاعف سولفات آلومینیوم انجام شد. ارزیابی اسپکتروفوتومتری اثبات کرد که هر دو رنگزا، با اختلاف فام اندکی، ته رنگ قرمز و زرد ایجاد کرده و عصاره اتانولی در هر دو رنگزای مورد پژوهش بیشترین قدرت رنگی را بر روی الیاف داشتد. نتایج کشت باکتری نشان داد که هر دو نوع رنگزا در مقابل باکتری های اشرشیاکلی و استافیلوکوکوسآرئوس درصد بازداری از رشد قابل قبولی نشان دادند که از این بین عصاره های اتانولی به علت وجود مقادیر بیشتر مواد موثره لاوسون و کوئرسیتین، قدرت ضدباکتریایی بالاتری را در مقابل باکتریها نشان داد.