بررسی فیتوشیمیایی و سمیت سلولی ترکیبات جدا شده از مرجان دریایی Sarcophyton pisnilata جمع‌آوری شده از خلیج فارس بر روی سلول سرطانی HeLa

نویسندگان

1 گروه فارماکوگنوزی و مرکز تحقیقات علوم دارویی اصفهان، دانشکده‌ی داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه فارماکوگنوزی و مرکز تحقیقات علوم دارویی اصفهان، دانشکده‌ی داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه فارماکوگنوزی و مرکز تحقیقات علوم دارویی اصفهان، دانشکده‌ی داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v42.i792.1037
چکیده

مقاله پژوهشیمقدمه: موجودات دریایی، منبع مهمی از متابولیت‌های فعال زیستی هستند. این موجودات ترکیبات منحصر به فردی با فعالیت زیستی خاص تولید می‌کنند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مرجان‌ها می‌توانند نقش بالقوه در توسعه‌ی داروها به خصوص داروهای ضد سرطان داشته باشند. همچنین خلیج فارس، یکی از بزرگ‌ترین پناهگاه‌های موجودات دریایی مانند مرجان‌ها، اسفنج‌ها دریایی، انواع ماهی‌های خوراکی و غیر خوراکی و بسیاری از موجودات دریایی دیگر است.روش‌ها: مرجان دریایی S. pisnilata جمع‌آوری و با استفاده از حلال متانول: اتیل استات به نسبت (1:1) عصاره‌گیری شد. جداسازی ترکیبات مختلف مرجان با استفاده از روش‌های مختلف کروماتوگرافی مانند ستون سیلیکاژل فاز نرمال و کروماتوگرافی با کارآیی بالا (HPLC) انجام گرفت. کروماتوگرافی ستون‌های سیلیکاژل با استفاده از حلال هگزان: اتیل استات به عنوان فاز متحرک و به صورت گرادیانت شستشو داده شد. سپس ساختار ترکیبات جدا شده با روش‌هایی مانند NMR و همچنین طیف‌های سنجش جرمی (MS) مشخص شد و سمیت سلولی آن‌ها علیه سلول سرطانی HeLa با استفاده از روش استاندارد MTT انجام گرفت.یافته‌ها: سه ترکیب از دسته ترکیبات سولفوکینووسیل دی آسیل گلیسرید (SQDG) شناسایی شد. همچنین ترکیبات 1 الی 3 اثرات سیتوتوکسیک را بر روی سلول سرطانی مذکور نشان دادند، مقادیر IC50 آن‌ها به ترتیب (2/3) ± 12/2، (3/7) ± 25/8، (2/6) ± 14/9، (1/2) ± 9/8 و (1/2) ± 5/6 میکرومولار، بود.نتیجه‌گیری: ترکیبات جدا شده از مرجان Sarcophyton pisnilata، فعالیت سایتوتوکسیک قوی را در برابر سلول Hela در شرایط برون‌تنی از خود نشان داد.