بررسی تأثیر کیفیت نور در شرایط درون شیشه‌ای بر ریخت‌شناختی گیاهچه، رشد و تولید ریزغده سیب‌زمینی (Solanum tuberosum) در کشت هیدروپونیک

نویسندگان

1 استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/ijhs.2017.217759.1103
چکیده

برای بررسی تأثیر منابع مختلف نور بر رشد گیاهچه‌های سیب‌زمینی در شرایط درون‌شیشه‌ای و عملکرد آن‌ها پس از کشت در گلخانه، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایۀ کامل تصادفی با شش تکرار در آزمایشگاه و گلخانۀ شرکت فناوران بذر یکتا در مشهد اجرا شد. تیمارها شامل هشت سطح نوری (دیودهای ساطع‌کنندۀ نور (LED) سفید، قرمز، آبی، ترکیب طیف آبی و قرمز به نسبت‌های 1:1، 1:3، 3:1، نور فلورسنت، نور طبیعی) و دو رقم سیب‌زمینی (آگریا، فونتانه) بودند. ریز ازدیادی گیاهچه‌ها از طریق کشت بافت در شرایط درون‌شیشه‌ای و محیط کشت پایۀ ‌MS صورت گرفت. گیاهچه‌ها چهار هفته در محیط کشت و تحت تیمارهای نوری قرار گرفتند، سپس از محیط کشت خارج‌شده و 90 روز در گلخانه، در نور طبیعی رشد کردند. نتایج نشان داد، گیاهچه‌های رقم آگریا در شرایط درون‌شیشه‌ای 73/0 سانتی‌متر ارتفاع بیشتری نسبت به رقم فونتانه داشتند. بیشترین و کمترین سطح برگ در شرایط درون‌شیشه‌ای در نور طبیعی و طیف قرمز به ترتیب با 79/2 و 50/0 سانتی‌متر مربع در بوته مشاهده شد. با افزایش نسبت نور قرمز در شرایط درون شیشه‌ای، در هر دو رقم شمار غده در بوته در گلخانه افزایش و وزن آن‌ها کاهش یافت. نور فلورسنت با 28/2 غده در بوته، کمترین شمار غده در بوته را تولید کرد. با افزایش طیف قرمز، بوته‌های سیب‌زمینی، شمار بیشتری غده با وزن و اندازۀ کوچک‌تر تولید کردند. به‌طورکلی در شرایط درون شیشه‌ای با استفاده از نور طبیعی امکان تولید گیاهچه‌های مناسب سیب‌زمینی برای کاهش هزینه‌ها وجود دارد.