واکاوی مقایسه زبان‌ها

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان وادبیات آلمانی، دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jflr.2020.291414.695
چکیده

هدف از مقالة حاضر، یافتن تفاوت بین واکاوی توصیفی و واکاوی پژوهشی در مطالعات مقایسة زبان‌هاست. مقایسة زبان‌ها روالی در زبان‌شناسی به‌شمار می‌آید که در آن زبان‌ها برپایة برخی از معیارها برای اهداف خاصی با یکدیگر مقایسه می‌شوند. به عبارتی دیگر، در مقایسة زبان‌ها با واکاوی دو یا چند زبان مواجه‌ایم که به اعتبار برخی از معیارها همانند و یا متفاوتند. به طور کلی مقایسه زبان‌ها با سه شیوه متفاوت و با اهداف معینی واکاوی می‌شوند: 1- هدف زبان‌شناسی تاریخی و تطبیقی این است که خانواده‌های زبانی را بازشناسی نماید، یعنی گروه زبان‌هایی که از نظر تاریخی خویشاوندند و از یک زبان اولیه مشترک انشقاق یافته‌اند. 2- هدف رده‌شناسی زبان تعیین انواع زبان‌ها، یعنی تعیین گروه زبان‌هایی است که دارای ساختار دستوری مشابهی می‌باشند. در این راستا یافتن الگوی این ساختار‌ها نیز حائز اهمیت است. گاهی نتایج مقایسه نشان می‌دهد که زبان‌ها با توجه به برخی از معیارها از یکدیگر متفاوت نیستند که این مضمون در چارچوب قواعد جهان‌شمول زبان واکاوی می‌شود. 3- هدف زبان‌شناسی مقابله‌ای این است که تفاوت‌های ساختاری دو یا چند زبان را شناسایی کند که در آموزش زبان خارجی نیز تأثیرگذارند. وانگهی می‌توان زبان‌ها را از منظر درزمانی (تاریخی) و همزمانی (ساختاری) مقایسه نمود، اما فقط زبان‌شناسی تاریخی و تطبیقی از شیوة مطالعات درزمانی بهره می‌گیرد. نتیجتاً واکاوی حاضر حاوی ماهیت کاملاً پژوهشی در زمینة مقایسة زبان‌هاست.