بررسی تأثیر نگاره‌سازی برداری بر یادگیری و درگیرسازی درس ریاضی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی تهران، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22061/tej.2024.10545.3022
چکیده

پیشینه و اهداف: ریاضی از جمله مهارت­های اساسی است که در زمره دروس مهم و بنیادی در دوران تحصیل محسوب می­شود که تعداد قابل توجهی از دانش ­آموزان در این درس با چالش مواجه هستند. تدریس و یادگیری ریاضیات فقط در انتقال مفاهیم وتعاریف به دانش­آموزان خلاصه نمی­شود؛ بلکه برنامه ریاضی، مسئول توسعه و تعمیم مفاهیم، ایجاد انگیزه، پرورش قدرت خلاقیت و به‌کارگیری و ایجاد ارتباط بین آموخته­های دانش­آموزان است. با این حال، مشاهده می­شود که روش­های سنتی تدریس ریاضیات با وجود سابقه طولانی نتوانسته است بر فرایند یادگیری و آموزش ریاضی دانش­آموزان به نحو مطلوبی تأثیر بگذارد. با پیشرفت فناوری و استفاده از رایانه در شاخه­های مختلف علوم، راه برای کاربرد فناوری در آموزش‌وپرورش هموار شده است. از جمله کاربردهای این فناوری که هر روز مورد توجه بیشتری قرار می­گیرد، نقشی است که می­تواند در فرایند یادگیری ایفا نماید. با رشد و گسترش استفاده از فناوری رایانه در فرایند یادگیری، طراحی محیط­های یادگیری گرافیکی نیز اهمیت فزاینده­ای یافته و یکی از این روش­های گرافیکی نگاره­سازی برداری است. نگاره­سازی می­تواند رسانه آموزشی مؤثر در آموزش باشد؛ زیرا معلم را قادر می­سازد اطلاعات را با رسانه­های مختلف از طریق صدا، متن، انیمیشن و تصویر عرضه کند. به‌عبارت دیگر، آموزش با روش نگاره­سازی چندرسانه­ای، زمینه مناسب را برای تکمیل تلاش­های معلم به‌منظور جلب توجه، افزایش درک مطلب و درگیرسازی فرد در یادگیری فراهم می­کند. هدف این پژوهش، تعیین تأثیر نگاره­سازی برداری بر یادگیری و درگیرسازی دانش­آموزان در درس ریاضی بود.روش‌ها‌: روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش ­آزمون-پس ­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، شامل کلیه دانش­آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی بخش قهاوند در سال تحصیلی 1400-1399 بوده که تعداد آنان 188 نفر بود. نمونه آماری شامل 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه کنترل) بود که از بین دانش­آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی از طریق روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند. گروه آزمایش طی 8 جلسه از طریق نرم‌افزار ایلستریتور تحت آموزش قرار گرفت و گروه کنترل آموزش معمول را دریافت کرد. روش گردآوری داده­ها به‌صورت میدانی و با استفاده از پرسش‌نامه­های درگیری تحصیلی ریو و یادگیری (محقق ساخته) در درس ریاضی بود. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از شاخص­های آمار توصیفی مانند میانگین و انحراف استاندارد استفاده شد و برای بررسی فرضیه­های پژوهش، تحلیل کوواریانس چند متغیره مورد استفاده قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج، نشان داد تدریس با کمک نگاره­سازی برداری در مقایسه با تدریس به روش معمول در میزان یادگیری و درگیرسازی دانش­آموزان در درس ریاضی، تأثیر بیشتری دارد. براساس نتایج آموزش نگاره­سازی برداری بر یادگیری (01/0P< ،34/9F=) و درگیرسازی (01/0P< ،17/27F=) درس ریاضی دانش­آموزان تأثیر مثبت و معناداری داشت.نتیجه‌گیری: یافته­های پژوهش حاضر نشان داد که استفاده از روش آموزش نگاره­سازی برداری بر میزان یادگیری و درگیری تحصیلی درس ریاضی مؤثر است. با توجه به اهمیت الگوهای چندرسانه­ای در آموزش و همچنین جذابیت روش­های چندرسانه­ای مانند نگاره­سازی برای فراگیران، پیشنهاد می­شود معلمان از نگاره­سازی برداری در تدریس ریاضی استفاده کنند. همچنین آموزش و پرورش می­تواند با ایجاد توانمندسازی معلمان در استفاده از فناورهای چندرسانه­ای، و در نظر گرفتن اصول چندرسانه­ای در طراحی کتاب­های درسی، کیفیت آموزش را افزایش داده و به یادگیری بهتر دانش­آموزان کمک کند.