فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آتوسا، دختر کورش بزرگ و همسر کمبوجیه و داریوش اول، یکی از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین زنان دوران هخامنشی به شمار می‌رود که در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی نقش چشم‌گیری ایفا کرده است. این پژوهش با تکیه بر یافته‌های تازه‌ی باستان‌شناسی، به‌ویژه تحلیل الواح گِلی تخت جمشید، تلاش می‌کند تصویری روشن‌تر از زندگی و نقش آتوسا ارائه دهد. همچنین، با مقایسه‌ی این داده‌ها با روایت‌های مورخان یونانی، می‌کوشد تصویری بی‌طرف و واقع‌گرایانه از او ترسیم کند. این تحقیق به روش کتابخانه‌ای و با تحلیل محتوای اسناد تاریخی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که برخلاف تصویر اغراق‌آمیز منابع یونانی که آتوسا را زنی جاه‌طلب، توطئه‌گر و مداخله‌گر در سیاست معرفی کرده‌اند، او مدیری کارآمد و مسئولیت‌پذیر بوده که از طریق شبکه‌ای از کارگزاران، املاک وسیع خود را اداره می‌کرده، جیره‌ها را توزیع می‌نموده و بر کارگاه‌های اقتصادی پررونق نظارت داشته است. آتوسا در ساختار درباری هخامنشی، نقشی فعال و معتبر داشته و زندگی‌اش مطابق با سنت‌ها و هنجارهای رایج در دربار بوده است. از سوی دیگر، انتخاب خشیارشا به‌عنوان جانشین داریوش، برخلاف ادعای برخی منابع یونانی، نتیجه‌ی سنجش دقیق شایستگی‌های او و تصمیم مستقیم داریوش بوده است، نه حاصل دسیسه‌چینی آتوسا. در نهایت، این پژوهش با تمرکز بر جایگاه اجتماعی و اقتصادی آتوسا، اهمیت توجه به منابع کتیبه‌شناختی را برجسته می‌سازد و نقش آن‌ها را در بازسازی واقع‌بینانه‌ی تاریخ نشان می‌دهد.