واکاوی اسناد بالادستی آب در برنامه‌های سوم و چهارم توسعه با رویکردی میان رشته‌‏ای (بازه زمانی: 1379-1388)

نویسندگان

1 دکترای جامعه‌شناسی گرایش توسعه اقتصادی و پژوهشگر اندیشکده آب و محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

2 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، ایران

doi
10.22067/jwsd.v10i1.2304-1229
چکیده

همواره مدیریت منابع آب نقش مهمی در ادامه زندگی انسان داشته است. هر کجا آب وجود داشته، آبادی هم شکل گرفته است. تحلیل قوانین، برنامه‌‏ها و سیاست‏گذاری‌ها و دستورالعمل‏‌ها در حوزه آب از موضوعاتی است که توجه زیادی را در میان صاحب‏‌نظران علوم انسانی به سمت خود جلب کرده است. هدف پژوهش حاضر تحلیل گفتمان اسناد بالادستی آب در بازه زمانی 1379-1388 است. جامعه آماری در این پژوهش شامل هشت سند از اسناد بالادستی آب است. روش پژوهش حاضر تحلیل گفتمان به روش لاکلاو و موفه است. یافته‌‏ها نشان داد گفتمان اصلی حاکم بر این دوره گفتمان حفاظتی و مشارکت-محور است که دالّ اصلی و نقطه ثقل این اسناد به حساب می‌‏آید. این گفتمان با غیریت‌سازی گفتمان دولتی و غیرمشارکتی در مقابل گفتمان خصوص‏ی‌‏سازی حفاظتی و مشارکت محور در این اسناد خود را نمایان می‏‌سازد. دال‌‏های اصلی و شناوری مثل گفتمان حمایت کیفی از طرح‌‏ها و برنامه‏‌ها در مقابل رشد کمی، گفتمان کاهش تصدی دولت و مشارکت مردم، گفتمان نگاه چند بعدی به مدیریت منابع آب، گفتمان واگذاری طرح‏‌ها به بخش خصوصی، گفتمان تغییر در مدیریت منابع و تمرکززدایی، گفتمان حفاظت محیط‏زیستی و گفتمان ارتقا فناوری و تولید دانش موید این گفتمان می‌‏باشند.