ارزیابی تأثیر سطوح مختلف کیتوزان بر فعالیت آنزیم‌های پاداکسنده در گیاه دارویی زنیان (Carum copticum L.) در شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1 استادیار، گروه باغبانی و فضای سبز، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زابل

2 دانشیار، گروه باغبانی و فضای سبز، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زابل

3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه باغبانی و فضای سبز، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زابل

4 مربی، گروه باغبانی و فضای سبز، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زابل

doi
10.22059/ijhs.2017.142319.929
چکیده

 امروزه کاربرد کیتوزان به‌عنوان یکی از هورمون‌های گیاهی در افزایش مقاومت گیاهان به تنش‌هایی همچون خشکی افزایش‌یافته است. به‌منظور ارزیابی تأثیر سطوح مختلف کیتوزان بر فعالیت آنزیم­های پاداکسنده (آنتی‌اکسیدان) در گیاه دارویی زنیان در شرایط تنش خشکی آزمایشی به‌صورت کرت­های خردشده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1393 در ایستگاه تحقیقاتی دانشگاه زابل اجرا شد. خشکی به‌عنوان عامل اصلی در سه سطح (A1) 50 میلی­متر تبخیر (شاهد)، (A2)  100 میلی­متر تبخیر (تنش متوسط) و(A3)  150میلی­متر تبخیر (تنش شدید) از تشتک تبخیر کلاس A و سطوح مختلف محلول­پاشی کیتوزان (شاهد، 1/0، 5/0، 1، 2 گرم در لیتر) به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. در این پژوهش با افزایش دور آبیاری بر میزان فعالیت آنزیم­های کاتالاز، پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز، گایاکول پراکسیداز و پلی فنول اکسیداز نیز افزوده گشت. تیمار شاهد و تنش متوسط در بیشتر فراسنجه (پارامتر)ها اختلاف معنی­داری از نظر آماری نداشتند اما در سطح تنش شدید بیشترین فعالیت آنزیم‌ها مشاهده شد. استفاده از کیتوزان در سطوح مختلف باعث بهبود بخشیدن فعالیت آنزیم­های پاداکسنده شد به‌طوری‌که اثر متقابل سطوح 5/0 گرم در لیتر کیتوزان و تنش خشکی شدید توانست بیشتر فراسنجه‌ها را نسبت به شاهد افزایش قابل توجه دهد.