معنی زبان‌شناختی به مثابه سلول فیزیولوژیک: پیشنهاد «طرحواره سلولی - شناختی معنی»

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی، بخش زبان‌های خارجی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران

doi
10.22059/jflr.2021.314666.779
چکیده

مطالعة حاضر در تلاش است با استفاده پیکره زبانی به ارائه تعریفی جدید از «معنی» بپردازد. چارچوب نظری مورد استفاده در این پژوهش دیدگاه نقشی‌ـ‌شناختی دولی و لوینسون (۲۰۰۱) از گفتمان است. پیکره پژوهش دربرگیرندة چهار روایت است که شامل دو اثر انگلیسی و دو اثر ترکی می‌باشد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که معنی همانند یک سلول عمل می‌کند. بنابراین، مطالعة حاضر معنی را به‌مثابه سلولی فیزیولوژیک دانسته و آن را طرحواره‌ای سلولی‌ـ‌شناختی پیشنهاد می‌کند. طبق طرحواره سلولی-شناختی پیشنهادی در این مطالعه، شکل‌گیری معنی در زبان به مثابه تولد یک موجود زنده (مثلا انسان یا پروانه) است که در سه مرحله شکل می‌گیرد. بنابراین، تولد «پروانه»، «انسان» و «معنی در زبان» از الگویی واحد پیروی می‌کنند. در همه این موارد، یک سلول/واحد (تخم در مورد پروانه، نطفه در مورد انسان و همچنین واژه در مورد زبان) در مرحله آغازین قرار دارد. در مرحله بعدی، واحد/سلول مذکور رشد نموده (تبدیل تخم به کرم و شفیره در مورد پروانه، تبدیل نطفه به گوشت/استخوان در مورد انسان، و کسب اطلاعات بیشتر و نو در مورد واژه در زبان) و در مرحله نهایی سلول به موجود زنده تبدیل می‌شود (کرم پروانه می‌شود، نطفه انسان می‌شود، واژه در بافت/گفتمان معنی می‌شود). هر یک از نمونه‌های مذکور در بافت خاص خود شکل می‌گیرد: نطفه در رحم مادر، پروانه در محیط زیست خود و واژه در بافت/گفتمان رشد نموده و متولد می‌شوند.