فعالیت آنزیم فریک کیلیت ردوکتاز ریشۀ روشی برای ارزیابی تحمل به سبزروی ناشی از کمبود آهن در پایه‌های سیب (Malus domestica Borkh.)

نویسندگان

1 مربی، بخش تحقیقات گیاهان زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 دانشیار، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، کرج

4 دانشجوی سابق دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

doi
10.22059/ijhs.2017.204846.997
چکیده

به‌منظور ارزیابی دقیق تحمل به تنش کمبود آهن برخی از پایه­های رویشی سیب، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایۀ طرح بلوک‌های کامل تصادفی با هجده تیمار و سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل پایه در شش سطح (M9، M26، M7،M25 ، MM106، MM111) و آهن در سه سطح (محلول غذایی نصف غلظت هوگلند به‌عنوان شاهد، هوگلند بدون آهن، هوگلند افزون بر بی‌کربنات) انتخاب شدند. پایه‌های رویشی سیب در گلدان­های20 لیتری حاوی پرلیت کشت شدند. به مدت دو ماه و نیم با محلول غذایی نصف غلظت هوگلند تغذیه شدند سپس تیمارهای بالا به مدت 8 هفته روی نهال­ها اعمال شد. pH زهکش،فعالیت آنزیم فریک کیلیت ردوکتاز ریشه، رشد شاخه، وزن تر و خشک برگ و ریشه، تورم ریشه‌های موئین، سبزینۀ (کلروفیل) کل برگ، غلظت آهن برگ و ریشه اندازه‌گیری شد. بنابر نتایج به‌دست‌آمده پایه‌های M9، M7 و M25 در مقایسه با پایه‌های M26،MM106 و MM111 میزان سبزروی (کلروزیس) برگ کمتری نشان دادند. میزان فعالیت آنزیم فریک کیلیت ردوکتاز تحت تأثیر تیمار 2 میکرو مول در لیتر آهن در پایه‌های M9، M7 و M25 از دیگر پایه‌ها بیشتر بود، افزون بر فعالیت بیشتر FCR پایه‌های M9، M7 و M25، آن‌ها تأثیر بیشتری در کاهش pH در محیط فراریشه (ریزوسفر) نسبت به سه پایۀ دیگر داشته‌اند. شاخص زیست‌توده (بیوماس) یعنی نسبت وزن خشک ریشه به وزن خشک شاخه در پایه‌های M9، M7 و M25 میزان‌های بیشتری را نشان دادند. بنابر نتایج این آزمایش به دلیل وجود همبستگی معنی‌دار بین روش اندازه‌گیری FCR با ریشه­های جداشده و شاخص‌های سبزینگی برگ، کاهشpH ریزوسفر و زیست‌توده این روش، روش مناسبی برای غربالگری پایه­های سیب متحمل به سبزروی ناشی از کمبود آهن نسبت به روش اندازه‌گیری FCR با ریشه­های متصل به گیاه کامل است.