بررسی تنوع ژنتیکی و مورفو- فیزیولوژیکی تحمل خشکی در کلزا (Brassica napus)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اصلاح نباتات مولکولی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار، گروه علوم صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه اصلاح نباتات مولکولی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 استاد، گروه اصلاح نباتات مولکولی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22084/ab.2020.20598.1424
چکیده

کمبود آب یکی از مهم‌ترین تنش‌های غیرزیستی محدودکننده محصول در کلزا می‌باشد. درک مکانیسم‌های سازگاری با این تنش جهت توسعه و تولید ارقام متحمل به خشکی، امری ضروری است. ازاین‌رو این پژوهش با هدف بررسی اهمیت تنوع ژنتیکی در شناسایی ارقام با درجه بالای تحمل به خشکی، با استفاده از نشانگرهای Inter Simple Sequence Repeats بر روی 14 رقم کلزا در قالب طرح فاکتوریل بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی پس از مراحل اولیه کشت اندازه‌گیری شدند. به‌منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی در بین ارقام، از 18 نشانگر ISSR مختلف استفاده شد. در مجموع 106 نوار واضح و قابل امتیازدهی تولید شدند که از این میان 60 نوار (16/53 درصد) چندشکل بودند. بیش‌ترین محتوای اطلاعات چندشکلی (PIC) متعلق به نشانگر شماره 9 به میزان 365/0 (7/85 درصد) بود. تغییرات ژن از 081/0 تا 365/0 متغیر بود. ارقام کلزا با استفاده از آنالیز خوشه‌ای به 3 گروه تقسیم شدند (روش UPGMA)، هم‌چنین تجزیه واریانس مولکولی نشان داد که 70 درصد از تنوع کل مربوط به تنوع درون ارقام و 30 درصد مربوط به تنوع بین ارقام بود. در رابطه با محتوی روغن دانه، رقم آدریانا با 47/36 درصد بیش‌ترین میزان روغن و رقم کرج 2 با 82/27 درصد کم‌ترین میزان را در سطح شاهد دارا بودند، رقم کوپر بیش‌ترین کاهش در درصد محتوای روغن تحت شرایط تنش را داشت.