کاربردهای تابش فرابنفش در اصلاح خواص و بهبود فرآیندهای رنگرزی و تکمیل الیاف پروتئینی و سلولزی

نویسندگان

1 دانشکده فرش، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 گروه پژوهشی مواد رنگزای آلی، موسسه پژوهشی علوم و فناوری رنگ و پوشش

3 دانشکده فرش، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

doi
چکیده

امروزه برای اصلاح خصوصیات الیاف از روش‌های شیمیایی و فیزیکی متعدد استفاده می‌شود. در سال‌های اخیر با توجه به مقررات سخت زیست‌محیطی، صنعت نساجی به ناچار محدود به استفاده از فناوری‌های سبز و سازگار با محیط‌‌زیست شده است. تابش فرابنفش به عنوان فناوری پاک، دوست‌دار محیط‌زیست، ساده، ارزان و خوش آتیه برای اصلاح خواص الیاف و تولید منسوجات عامل‌دار استفاده می‌شود. تابش فرابنفش موجب بهبود خواص مختلف نظیر رنگ‌پذیری، قدرت رنگی،‌ ترشوندگی و کاهش پرزدهی و نمدی‌شدن پشم بدون تاثیر منفی بر خواص کلی نظیر استحکام و زیردست می‌شود. به علاوه، با استفاده از فناوری فرابنفش دما و زمان بهینه رنگرزی کاهش یافته و منجر به کاهش هزینه و صرفه‌جویی در مصرف انرژی می‌شود. هدف از این مقاله، مرور نتایج آخرین مطالعات گزارش شده موجود در مقالات و منابع علمی معتبر در خصوص استفاده از محدوده‌های مختلف انرژی تابش فرابنفش برای اصلاح ویژگی‌های الیاف طبیعی پروتئینی (پشم و ابریشم) و سلولزی (پنبه) می‌باشد. بدین منظور، ابتدا انواع پرتو فرابنفش و محدوده موثر آن، کاربردهای آن در علوم و صنایع مختلف و اصلاح خواص الیاف بررسی می‌شود. در ادامه نتایج آخرین مطالعات انجام شده در خصوص کاربرد تابش فرابنفش به تفکیک نوع الیاف طبیعی پشم، ابریشم و پنبه مورد بررسی و مقایسه قرار می‌گیرد