بازتاب هویت جنسیتی در آثار سه هنرمند زن معاصر جهان اسلام
نویسندگان
1 نویسنده مسئول، استادیار گروه نقاشی و مجسمهسازی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد تاریخ هنر جهان اسلام، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jwica.2023.348429.1906چکیده
یکی از شاخصههای عمدۀ شناختی انسان، خصوصاً در عصر مدرن و پس از آن، هویت جنسیتی است که از طریق آن مرز میان خود و دیگری قابلادراک میشود و قلمرو تعریف و تحدید ماهوی شخص معین میشود. بازتاب این مسئله در آثار هنرمندان معاصر، بهویژه هنرمندان زن مسلمان، بهعنوان یک دغدغهای جدی قابل مطالعه و تحلیل است. پژوهش حاضر با مبنا قراردادن آثار سه هنرمند زن معاصر در جهان اسلام، مونا حاتوم (هنرمند فلسطینیتبار، متولد 1952)، للا السعیدی (هنرمند مراکشی، متولد 1956) و بشری المتوکل (هنرمند یمنی، متولد 1969)، درصدد پاسخ به این پرسش است که کدام عوامل موجب بازتاب هویت جنسیتی در آثار این سه هنرمند شده و هرکدام، چگونه آن را در آثار خود انعکاس دادهاند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و گردآوری اطلاعات از طریق اسناد کتابخانهای صورت گرفته است. شیوۀ تجزیه و تحلیل کیفی است و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوریشده، از روش استقرایی استفاده شده است. نتایج حاکی از آن است که هویت جنسیتی زنان، وضعیت افراطگراییهای مذهبی در کنار هویتهای قومی و دلالتهای زبانی، محور اصلی آثار مورد مطالعه را تشکیل میدهند. سیالیت هویت و نمایش روابط خلاقانه و دگرگونشدۀ زنان، گاه در قیاس با مردان و گاه بهصورت مستقل، نمودی از دغدغههای هویت جنسیتی نزد این هنرمندان است و آنان از طریق عکاسی، ویدیو و بهرهگیری از عنصر نوشتار، این عوامل را در آثار خود انعکاس دادهاند.
