تحلیل جرم‌شناختی از بازنمایی بزه‌دیدگی زن در پرتو سبک زندگی در فیلم سینمایی رگ خواب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.

2 استادیار فقه و حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

3 نویسنده مسئول ، استادیار گروه حقوق، واحد بندر انزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر انزلی، ایران.

doi
10.22059/jwica.2023.356967.1903
چکیده

سینما به‌مثابۀ عنصری فرهنگی و به‌عنوان یکی از عرصه‌های بازنمایی مسائل اجتماعی، نقش مؤثری در افزایش سطح آگاهی جامعه و در پی آن کاهش سوگیری شناختی در این قلمرو دارد. یکی از این بازنمایی‌ها، خشونت علیه زنان و در پی آن بزه‌دیدگی این قشر آسیب‌پذیر است. تحقیق حاضر با هدف بررسی جرم‌شناختی بازنمایی بزه‌دیدگی زنان در آثار سینمایی، به مطالعۀ موردی فیلم سینمایی رگ خواب به روش تحلیل محتوایی پرداخته است. یافته‌های تحقیق بیانگر این امر است که شخصیت اصلی فیلم، مینا، به‌عنوان بزه‌دیدۀ ایدئال ناشی از ساختارهای اجتماعی، با انتخاب سبک زندگی ریسک‌پذیر موجب شتاب‌دهندگی در بزه‌دیدگی خود شده و در یک جامعۀ سنتی و ایدئولوژیک و در نبود حمایت‌های اجتماعی و قانونی، بزه‌دیدگی مکرر و ثانویۀ او را به همراه داشته که بازنمایی گوشه‌ای از واقعیت است. همچنین واقعیت اجتماع در قلمرو بزه‌دیدگی زنان به‌مراتب جدی‌تر از بازنمایی آن در آثار سینمایی است و بی‌توجهی به این مقوله می‌تواند تأثیرات جبران‌ناپذیری بر پیکرۀ جامعه بر جای گذارد. به‌عنوان نتیجۀ این تحقیق، به ضرورت ساخت آثاری سینمایی بدون سانسورهای فرهنگی برای حساس‌سازی، آگاهی‌بخشی و ایمن‌سازی افراد و در راستای اثرگذاری بر سیاست‌گذاری‌ها و قانون‌گذاری‌های هدفمند و حمایتی، به‌ویژه در زمینۀ رفع تبعیض علیه زنان، و دسترسی همۀ زنان بزه‌دیده در هر شکل و قالبی به نظام عدالت کیفری در جهت اهداف جرم‌شناسی کاربردی و برای پیشگیری از خشونت علیه زنان در جامعه تأکید شده است.