بررسی صفات ریخت‌شناختی و عملکرد اسانس در شماری از جمعیت‌های گونۀ بابونۀ کبیر Tanacetum parthenium (L) Schultz-bip.

نویسندگان

1 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور (سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی- تهران)

2 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

4 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور (سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی- تهران)

5 کارشناس خبره، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور (سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی- تهران)

doi
10.22059/ijhs.2017.134336.855
چکیده

به‌منظور بررسی صفات ریخت‌شناختی (مورفولوژیکی) و عملکرد اسانس، شمار 61 جمعیت گونۀ بابونۀ کبیرTanacetum parthenium (L) Schultz-bip. در شرایط مزرعه در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی در سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی البرز مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور در سال 1392-1391 کشت شدند. صفات قطر طولی و عرضی تاج پوشش، سطح تاج پوشش، ارتفاع و شمار گل در بوته، زمان گلدهی و برداشت، وزن تر و خشک سرشاخه ، درصد و عملکرد اسانس، دمای تجمعی رشد روزانه (GDD) در زمان گلدهی و برداشت اندازه‏گیری شد. نتایج مقایسۀ میانگین صفات نشان داد که جمعیت 26500-همدان با وزن تر و خشک سرشاخه به ترتیب 15545 و 6218 کیلوگرم در هکتار، بیشترین عملکرد سرشاخه را داشت. تولید اسانس به ترتیب در جمعیت‌های14340- همدان با بازدۀ 03/1 درصد و جمعیت 27158- فومن با عملکرد اسانس 3/22 کیلوگرم در هکتار به دست آمد که نسبت به دیگر جمعیت‌ها برتری داشتند. جمعیت 29813- بویراحمد با کمترین دمای تجمعی رشد روزانه GDD (417 درجۀ سلسیوس) و کمترین زمان ظهور گل (65 روز) به‌عنوان جمعیت زودرس شناخته شدند. از نتایج این بررسی نتیجه‌گیری شد که جمعیت‌های زودرس عملکرد سرشاخه و اسانس بیشتری داشتند که از این ویژگی می‌توان در تولید رقم‌های مقاوم به خشکی برای زراعت دیم در مناطق کوه‌پایه‌ای البرز و زاگرس استفاده کرد.