بررسی جایگاه و عملکرد زنان شاعر در دولت نبوی و علوی و مقایسه آن با دولت خلفای سه‌گانه

نویسندگان

1 دکتری تاریخ اسلام، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مطالعات انقلاب اسلامی، دانشکدۀ فرهنگی و علوم اجتماعی، دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران.

doi
10.22059/jwica.2023.367515.1983
چکیده

شناخت و بررسی مصادیق تاریخی دربارۀ جایگاه و عملکرد زنان شاعر در دول صدر اسلام و مقایسۀ آن‌ها، از نظر پژوهشی تازگی دارد و بنابراین در اینجا مسئلۀ اصلی مقالۀ حاضر است. هدف پژوهش مشخص‌کردن اهتمام رسول خدا (ص) به جایگاه زنان شاعر و قائل‌شدن به نقش‌آفرینی آنان در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی توسط آن حضرت و مقایسۀ تطبیقی عملکرد دولت‌های موسوم به خلفای راشدین با سیرۀ رسول اکرم (ص) در این مورد است. در این راستا سؤال پژوهش به این صورت طرح شده که دولت‌های خلفای سه‌گانه و حضرت علی (ع) تا چه اندازه به جایگاه زنان شاعر، مطابق عملکرد دولت نبوی (ص) اهتمام ورزیدند. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و شیوۀ گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای و اسنادی است. یافته‌ها بیانگر آن است که بیشترین روایت‌ها از جایگاه و عملکرد زنان شاعر حکومت اسلامی در صدر اسلام مربوط به دوران حکمرانی نبوی و علوی بوده است که این برگرفته از دو مکتب فکری و دو سبک مدیریتی مختلف در این خصوص است. اولی تلاش می‌کند جایگاه زنان شاعر مسلمان را براساس معیارهای دینی تنظیم کند و درنتیجه ارتقا بخشد و دومی براساس نظریه‌های شخصی و سلایق فردی برگرفته از فضای محلی قبل از اسلام و منافع در پیش، درمورد این جایگاه آن‌طور که خود می‌پسندد عمل می‌کند.