بررسی اثر قیمت تضمینی بر اجزای هزینه حمایتی دولت در ادغام بازارهای عمده فروشی و سر مزرعه گندم در ایران

نویسندگان
doi
10.30490/aead.2006.58970
چکیده

  امروزه برای تجزیه و تحلیل اثر قیمت تضمینی گندم بر قیمت محصول، الگوی کشت، فرسایش و کیفیت خاک و سرمایه‌گذاری در امر حفاظت از خاک و نیز تقاضا و قیمت نهاده‌های کشاورزی توجه خاصی مبذول می‌‌شود. در این مقاله اثر قیمت تضمینی گندم بر تغییر در مازاد خالص مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و ناکارایی رفاهی در تولید و مصرف بررسی شده است. در مدل عرضه و تقاضای طراحی شده، منحنی عرضه بازار عمده فروشی را با بازار سر مزرعه ادغام می‌‌کند، ولی منحنی تقاضای عمده فروشی به اندازه هزینه‌های انتقال تغییر مکان می‌‌دهد و به موازات خود منحنی تقاضای سر مزرعه را به‌وجود می‌‌آورد.   در این تحقیق برای دوره زمانی 1370 تا 1379 منحنیهای عرضه و تقاضای گندم با به کارگیری روش شبیه‌سازی براورد شده و سپس قیمت تعادلی تعیین گردیده و سرانجام نسبت قیمت تضمینی گندم به قیمت تعادلی، به‌عنوان پارامتر کلیدی، محاسبه شده است.   این پارامتر در محاسبه عناصر تشکیل دهنده مازاد خالص اجتماعی و اجزای هزینه‌های ناکارایی رفاهی در تولید و مصرف سهم قابل توجهی دارد.   نتایج این مقاله نشان می دهد که قیمت تضمینی گندم منفعت اضافی مصرف‌کنندگان را نسبت به تولیدکنندگان می‌افزاید و از بار هزینه تحمیلی بر دوش جامعه می‌ کاهد. بنابراین، پیشنهاد می‌‌شود در محاسبه رابطه قیمت تضمینی گندم و تعیین سهم اجزای آن و نیز تعدیل و تصحیح آن با شرایط اقتصادی بازنگری کلی شود.