ارزیابی مقایسه‌ای چهار روش استخراج DNA از نمونه‌های تازه و خشک پنج گیاه دارویی از خانواده نعناعیان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 استادیار، دانشکده گیاهان دارویی، دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین، آمل، ایران

3 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/ab.2021.23633.1456
چکیده

به‌طورکلی، استخراج DNA ژنومی با کمیت و کیفیت مناسب از گیاهان دارویی به‌دلیل بیوسنتز مقادیر بالایی از متابولیت‌های ثانویه با مشکلات زیادی همراه است. از طرف دیگر، برای انجام مطالعات زیست‌شناسی مولکولی نیاز به استخراج موفقیت‌آمیز DNA ژنومی با درجه خلوص بالا می‌باشد. از این‌رو، در این آزمایش چهار روش استخراج DNA شامل موری و تامپسون (1980)، دلاپورتا و همکاران (1983)، دویل و دویل (1990) و زیگن هاگن و همکاران (1993) از نمونه‌های برگی تازه و خشک گیاهان رزماری، اسطوخودوس، گل ارونه، زرین‌گیاه و کاکوتی به‌منظور گزینش بهترین روش موردبررسی و ارزیابی قرار گرفتند. پس از آنالیز کمی و کیفی DNA ژنومی استخراج شده با استفاده از روش‌های اسپکتروفتومتری و الکتروفورز در ژل آگارز، تکثیر نمونه‌های DNA با استفاده از دو آغازگر مربوط به نشانگر ISSR در واکنش زنجیره‌ای پلیمراز نیز موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که روش تغییر یافته موری و تامپسون به‌دلیل غلظت بالای DNA ژنومی استخراج شده (57/570 نانوگرم بر میکرولیتر)، کیفیت بهتر (80/1) و صرف هزینه و زمان کم‌تر می‌تواند به‌عنوان مؤثرترین روش استخراج برگزیده شود. هم‌چنین، کمیت و کیفیت DNA ژنومی نمونه‌های برگی تازه از گیاهان دارویی موردمطالعه در مقایسه با نمونه‌های خشک بالاتر بود. علاوه‌بر این، الگوی بانددهی ایجاد شده توسط ژل اگارز 1 درصد و PCR نیز نتایج یکسانی نشان داد. بر این اساس، روش استخراج موری و تامپسون (1980) جهت استخراج DNA نمونه‌های برگی تازه و خشک از گیاهان دارویی مشابه که حاوی متابولیت‌های ثانویه بالا می‌باشند، قابل توصیه است.