فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ویروس رگه‌ای توتون (Tobacco streak virus, TSV) از جنس آیلارویروس‌ها، ویروسی چندبخشی، تک‌رشته، RNA مثبت، با دامنه میزبانی وسیع است که خسارت آن در بسیاری از محصولات زراعی گزارش شده و به‌عنوان عامل سوختگی جوانه‌های سویا معرفی‌شده است. در این پژوهش، تعداد 470 نمونه سویا با علائم زردی، موزاییک، تغییر شکل، نکروز و کلروز، و کوتولگی از مزارع استان‌های گلستان و مازندران جمع‌آوری و میزان آلودگی نمونه‌ها بهTSV، توسط آزمون الایزای مستقیم و سپس واکنش زنجیره‌ای پلیمراز با آغازگر اختصاصی ویروس تعیین گردید. نتایج ردیابی ویروس بیانگر آلودگی 3/9 درصدی استان گلستان و 2/6 درصدی استان مازندران بود. تعدادی از نمونه­های سویای دارای آلودگی به TSV در میزبان تک لکه Chenopodium quinoa مایه‌زنی گردید و از Nicotiana benthamiana و Datura stramonium جهت تکثیر ویروس استفاده شد و به­عنوان منبع ویروس در گلخانه نگهداری گردید. به دلیل عارضه اختلال در غلاف‌بندی سویا در شمال کشور و تأثیر احتمالیTSV بر بروز عارضه، جهت بررسی واکنش ارقام مختلف سویا به TSV در شرایط طبیعی و ارزیابی نقش احتمالی این ویروس در عارضه اختلال سویا، آزمایشی در قالب طرح اسپیلت پلات با سه فاکتور مایه‌زنی ویروس، استفاده از توری جهت جلوگیری از فعالیت آفات و ناقلین، و ارقام مختلف سویا اجرا شد. براساس نتایج، مایه‌زنی TSV سبب ایجاد زردی و کوتولگی بوته‌ها گردید و کاهش معنی‌دار ارتفاع بوته، تعداد غلاف، وزن خشک و تر بوته‌ها و عملکرد در تیمارهای مایه‌زنی شده با TSV مشاهده شد، اما علائم خاص عارضه اختلال در تیمارهای مایه‌زنی شده با TSV مشاهده نگردید. بیش‌ترین و کم‌ترین شاخص‌های رشدی بوته‌های سویا به‌ ترتیب در تیمار عدم مایه‌زنی ویروس به‌ همراه استفاده از توری، و تیمار مایه‌زنی ویروس و عدم استفاده از توری مشاهده شد.