بررسی وضعیت شاخص ترکیبی امنیت آبی استان های ایران در بازه 1390-1395: کاربردی از روش‌های تحلیل چندمعیاره

نویسندگان

1 سازمان مدیریت و برنامه‌‏ریزی استان سمنان، ایران

2 دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران

3 دانشگاه تهران، ایران

4 دانشگاه تبریز، ایران

doi
10.22067/jwsd.v8i2.1028
چکیده

خشکسالی و کم‏ آبی در ایران یک واقعیت اقلیمی است و باتوجه ‏به روند روزافزون نیاز بخش‌های مختلف به آب به‏‏‌ویژه بخش کشاورزی، مشکل خشکسالی در سال‏‏‌های آینده حادتر خواهد شد. این در حالی است که رویکرد حفظ امنیت آبی در سیاست‌‏های توسعه کشور به‏‏‌ویژه در بخش کشاورزی کمتر دیده می‌‏‏شود و سیاست‏گذاری توسعه در ایران منجر به تهدید منابع آب کشور شده و برقراری امنیت آبی را در کشور با چالش جدی مواجه نموده است. از این رو مدیریت منابع آبی و چگونگی به‌‏‏کارگیری آن در ایران نیازمند بازنگری جدی است و ضروری است منابع آب مناطق مختلف از لحاظ فاکتورهای فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی مورد سنجش مستمر قرار گرفته و براساس آن سیاست‏‏‌های توسعه‏‏‌‏ای صورت پذیرد. از این رو هدف مطالعه حاضر بررسی وضعیت امنیت آبی استان‏‌های کشور در سال‌‏های 1390 و 1395 براساس شاخص‏‏‌های امنیت آبی و شناسایی مهمترین متغیرهای موثر برآن است. به ‏این‏ منظور ابتدا با استفاده ‏از روش تحلیل سلسله مراتبی و نظرات کارشناسان و پژوهشگران اهمیت نسبی شاخص‌‏های امنیت آبی تعیین شد و با استفاده از روش‏‌های تحلیل چند معیاره شاخص ترکیبی امنیت آبی استان‏‌های ایران در سال‏‌های 1390 و 1395 ساخته شد. براساس نتایج استان‏‌های خوزستان، تهران، آذربایجان شرقی، کردستان و مازندران در وضعیت بهتر و استان‏‌های قم، یزد، کرمان و سیستان و بلوچستان در وضعیت بدتری از نظر امنیت آبی نسبت به سایر استان‏‌های کشور دارند.