معلمان بهعنوان رهبران پرورش تخیل: نگاهی عمیق به روایتهای شکلدهی دنیای ذهنی کودکان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی ،گروه علوم تربیتی ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان
2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی ،گروه علوم تربیتی ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان
3 دانشیار برنامه ریزی درسی ،گروه علوم تربیتی ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان،سنندج، ایران
doi
10.22054/jrlat.2025.82632.1799چکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعه روایتهای معلمان از مفهوم تخیل در محیط مهدکودک انجام گردید. این پژوهش تفسیری و کیفی است که با راهبرد روایت نگاری و خرده راهبرد پیش روایت انجام شد. مشارکتکنندگان 20 معلم مجرب «11 مرد و 9 زن» بودند. نمونهگیری به روش هدفمند (ناهمگن) با حداکثر تنوع انجام شد. همچنین برای گردآوری دادهها از یک منشور مصاحبه نیمهساختاریافته استفاده گردید، که تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. افزون بر این، کدگذاری دادهها با استفاده از الگوی Brown and Clark (2012)، به روش تحلیل مضمون انجام گرفت و سرانجام دادههای گردآوریشده با نرمافزار MAXQDA 20 تجزیهوتحلیل شدند. نتایج نشان داد که چهار روایت تحت عناوین «بافت محور، تطبیق محور، تعامل محور، پیشرفت محور» از درک و تصور مفهوم تخیل قابل احصاء بود. با وجود گوناگونی روایتها، مهارتهای اساسی برای پرورش مفهوم تخیل مستلزم «خلاقیت و ابتکار، انعطافپذیری ذهنی، تفکر واگرا و تحمل ابهام» است و نهایتاً تأکید آنان در ضمن چالشها و موانع بر مفاهیمی نظیر «محدودیتهای شناختی، فرهنگ اجتماعی، موانع سازمانی و عوامل روانی» بود که مشارکتکنندگان بدان تأکید میورزیدند؛ بنابراین، بررسی و شناسایی این مضامین میتواند به درک بهتر مسیرهای پرورش تخیل و طراحی راهکارهای مؤثر برای مقابله چالشها کمک کند.