ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه محیط آموزشی مسموم

نویسندگان

1 استاد گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران

3 دانشیار گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،ایران

4 دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت آموزشی ، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران

5 دانشیار گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ایرانق اردبیلی

doi
10.22054/jrlat.2024.81836.1783
چکیده

در محیط‌های آموزشی تک‌تک کارکنانی که در تحقق امر یادگیری نقش دارند، رهبر آموزشی محسوب می‌شوند و باید بتوانند با مساعدت به افرادی که در امر آموزش نقش دارند، محیطی مساعد به وجود آورند تا مقاصد این مؤسسات تحقق یابد. توسعه‌یافتگی سازمان‌ها بالأخص مؤسسات آموزشی که منبعی تغذیه‌کننده برای سایر سازمان‌ها هستند، منوط به این است که محیط آن عاری از عوامل دلسردکننده و ملال‌آور باشد. مطالعه‌ی توصیفی - هنجاریابی حاضر به‌منظور بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه محیط آموزشی مسموم انجام گرفت که توسط Rasool و همکاران (2021) طراحی شده است. جامعه آماری این مطالعه کارکنان آموزشی - فرهنگی شاغل در آموزش‌وپرورش شهرستان سراب به تعداد 1556 نفر بودند. بر مبنای جدول کرجسی و مورگان و متناظر با حجم جامعه، داده‌ها از ۳۵۱ نفر از افراد در دسترس گردآوری شد. حجم نسبی طبقات جنسیت و شهر در نمونه لحاظ گردید. با توجه به اینکه متخصصان تربیتی در مورد ملاک‌های جامعیت، شفافیت و تناسب توافق داشتند، روایی محتوایی پرسشنامه تأیید شد. علاوه بر این از تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی، محاسبه پایایی و همچنین همبستگی خرده مقیاس با یکدیگر و با کل پرسشنامه جهت تحلیل داده‌ها استفاده شد. یافته‌های حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی، حاکی از اشباع پرسشنامه توسط سه عامل بود. تحلیل عاملی تأییدی نیز گویای برازش مطلوب ساختار سه عاملی با داده‌ها بود. مقادیر ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه و خرده مقیاس‌های قلدری، آزار و طردشدگی حاکی از این بود که ابزار مذکور از پایایی برخوردار است. به‌طورکلی نتایج پژوهش، گویای مطلوبیت ثبات و اعتبار پرسشنامه محیط آموزشی مسموم و قابلیت کاربرد آن به‌عنوان ابزاری واجد اعتبار است.